آسانسور ساختمان

با توجه به افزایش قیمت زمین و تمایل مالکین و پیمانکاران به ساخت و ساز ساختمان های چندطبقه، نصب آسانسور به یکی از اصلی ترین مراحل ساخت تبدیل شده است. با توجه به معیارهای امروزی، وجود آسانسور برای ساختمان های چندطبقه امری اجتناب ناپذیر می باشد. آسانسور در تهران و مخصوصا سایر شهرهای بزرگ برای ساختمان های مسکونی چندطبقه اهمیتی غیر قابل انکار دارد. به نحوی که قیمت ملک ساختمان های چندطبقه بدون آسانسور به طرز چشمگیری پایین تر از قیمت ساختمان های مجهز به آسانسور است. همچنین کیفیت و قیمت آسانسور مستقیما بر قیمت ملک تاثیر دارد. مطابق قوانین، در ساختمان های بیش از سه طبقه، مجریان ملزم به تعبیه آسانسور هستند. وجود یا عدم وجود اسانسور از مواردی است که بر تمامی مراحل طراحی و اجرا اعم از پلان سازه تا نازک کاری تاثیرگذار بوده و باید تدابیر لازم برای آن در هر مرحله اندیشیده شود.

سامانه آسانسور شامل اجزای متعددی است که هر کدام مکانیزم به خصوصی دارند. تعدد اجزا و جزییات مربوط به آن ها باعث پیچیدگی سامانه آسانسور و هزینه های مربوط به آن شده است. از طرفی هزینه این سیستم، تنها شامل قیمت آسانسور و تجهیزات آن نیست؛ بلکه در مدیریت بودجه، باید هزینه نصب و راه اندازی آسانسور را نیز لحاظ نمود. با توجه به اهمیت این تاسیسات و قیمت آسانسور ، کسب شناخت کافی از سیستم آسانسور و اجزای آن برای تمامی افراد اعم از پیمانکار آسانسور ، مهندسان طراح و مدیران ساختمان لازم و حیاتی می باشد. باید توجه داشت که برای خرید آسانسور صرف هزینه بالا و برندهای خارجی و مجلل نشان دهنده کیفیت بالای خرید و سطح عملکردی مناسب نخواهد بود. در واقع بهینه ترین خرید در گرو شناخت کافی از شرایط پروژه، نیازها و ویژگیهای تجهیزات مختلف آسانسور می باشد.

انواع آسانسور

آسانسور دستگاهی است که برای جابجایی افراد یا تجهیزات بین طبقات در راستای عمودی استفاده می شود. بر خلاف باور عموم که نام این دستگاه را اسان سور به معنای چیزی که به راحتی سر می خورد می دانند، آسانسور ascenseur واژه ای فرانسوی به معنای بالارونده است. به صورت کلی اجرای اصلی این دستگاه عبارتند از کابین، موتور و تابلو فرمان. انواع آسانسور بر اساس مکانیزم جابجایی کابین عبارتند از:

آسانسور هیدرولیک

در این سیستم، آسانسور پکیج شامل کابینی است که روی جک هیدرولیکی سوار شده. جک هیدرولیکی شامل سیلندر و پیستون بوده که پیستون در داخل سیلندر حرکت می کند. پیستون در اثر فشار روغن یا سیال هیدرولیکی حرکت می کند. برای بالا رفتن کابین، موتور الکتریکی، پمپ هیدرولیک را روشن کرده و پمپ، سیال را تحت فشار به داخل سیلندر هدایت می نماید. فشار سیال به سطح پیستون وارد شده و باعث حرکت آن به سمت بالا می گردد. این حرکت از طریق جک به کابین منتقل می شود و در نتیجه کابین بالا می رود. پایین رفتن کابین معمولا به صورت ثقلی انجام می پذیرد. در این حالت، موتور و پمپ غیرفعال هستند. فشار وزن کابین بر سیال داخل سیلندر باعث بازگشت سیال به مخزن شده و پیستون به سمت پایین حرکت می کند.

این مکانیزم نیاز به سیم بکسل، کادر وزنه و موتورخانه در پشت بام ندارد. از سایر مزایای این سیستم می توان به استهلاک کم، سهولت عیب یابی، تعمیر ارزان، تراز شدن دقیق در طبقات، انعطاف پذیری در معماری فضا و تحمل بارهای سنگین اشاره نمود. در طرف مقابل محدودیت های آسانسور هیدرولیکی باعث کاربرد کمتر این مکانیزم در صنعت ساختمان شده است. این محدودیت ها شامل محدودیت ارتفاع و سرویس دهی در ساختمان های بلند، سرعت پایین حرکت کابین، هزینه اولیه بالا، اثر دما بر غلظت روغن هیدرولیک و در نتیجه نیاز به تنظیم دوباره تراز شدن کابین و سطح طبقات.

با توجه به ویژگی های منحصر ذکر شده، این سیستم در ساختمان های قدیمی که از ابتدا آسانسور نداشتند و با محدودیت فضا برای نصب آسانسور رو به رو هستند کاربرد دارد. همچنین به دلیل تحمل وزن های بالا، از این آسانسور می توان برای جابجایی بارهای سنگین در کارگاه ها، واحد های صنعتی و حتی پارکینگ های مکانیزه استفاده نمود.

لیست قیمت آسانسور هیدرولیک

به صورت کلی این نوع از آسانسور قیمت بالاتری نسبت به بیشتر انواع دیگر آسانسور دارد. دلیل آن نیز گران قیمت تر بودن موتور هیدرولیک نسبت به موتور کششی است. موتورهای هیدرولیک موجود در ایران اکثرا خارجی هستند که این مورد دلیل اصلی بالا بودن قیمت این تجهیزات است. 

قیمت آسانسور ۱۴۰۵ نوع هیدرولیک از ۱,۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان آغاز می شود که این مبلغ برای آسانسور هیدرولیک جک از بغل با دو توقف و ظرفیت ۱۵۰ کیلوگرم (۲ نفر) محاسبه شده است. آسانسورهای هیدرولیک به دلیل ساختار ساده و عملکرد روان، یکی از محبوب‌ ترین انواع آسانسورها به ویژه برای ساختمان‌ های کم ارتفاع محسوب می‌ شوند. قیمت آسانسور هیدرولیک تحت تأثیر عوامل متعددی مانند ظرفیت آسانسور ، تعداد توقف، ارتفاع ساختمان و … قرار می‌ گیرد. به عنوان مثال قیمت آسانسور ۴ توقف نسبت به ۳ توقف بیشتر است. در ادامه، لیست قیمت آسانسور هیدرولیک با مشخصات فنی و تجهیزات متنوع قابل مشاهده است.

جدول ۱ - قیمت آسانسور ۱۴۰۵ (نوع هیدرولیک) - قیمت نیمه دوم ۱۴۰۵

آسانسور کششی

در این نوع سیستم، پکیج آسانسور شامل یک کابین می باشد که توسط سیم بکسل فولادی به قرقره ای به نام فلکه موتور متصل است. در طرف دیگر این فلکه، وزنه هایی در داخل یک کادر قرار گرفته اند که این کادر توسط سیم بکسل کشیده می شوند. با چرخانده شدن فلکه توسط موتور، کابین آسانسور و کادر وزنه در خلاف جهت هم حرکت می کنند. 

از مزایای اصلی آسانسور کششی می توان به سرعت حرکت بالا، سرویس دهی در تعداد طبقات زیاد، مصرف بهینه انرژی و فراوانی قطعات و تعمیرکاران اشاره نمود. در کنار این مزایا، آسانسور کششی محدودیت هایی نیز دارد که نیاز به فضای برای موتورخانه، چاه آسانسور بزرگ، نیاز به سرویس دوره ای و عدم تحمل بارهای سنگین از اصلی ترین این محدودیت ها است. 

آسانسور کششی در انواع ساختمان های چندطبقه مسکونی، اداری، تجاری و بیمارستان ها کاربرد دارد. این آسانسور به دو دسته تقسیم می شود:

• گیربکسی: در این سیستم نیروی موتور به یک گیربکس منتقل شده و گیربکس فلکه موتور را چرخانده و کابین را جابجا می نماید.
• گیرلس: در آسانسورهای گیرلس یا بدون جعبه دنده موتور بدون هیچ واسطه ای فلکه موتور را چرخانده و منجر به جابجایی کابین می شود. این سیستم نسبت به گیربکس جدیدتر بوده و از دوام بالاتر و استهلاک کمتر برخوردار است اما هزینه اولیه آن نسبت به گیربکسی بیشتر است.

لیست قیمت آسانسور کششی

پایین ترین قیمت آسانسور کششی در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ از ۱,۰۵۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان آغاز می شود که این مبلغ برای آسانسور کششی گیربکسی با موتور ایرانی و ظرفیت ۱۵۰ کیلوگرم محاسبه شده است. به عنوان یک قاعده کلی موتورهای گیربکسی با توان ۴.۲ و ۵.۵ کیلووات نهایتا تا ۴ نفر ظرفیت دارند و در پروژه هایی با حداکثر ۴ توقف استفاده می شوند. متداول ترین موتورها، موتورهای گیربکسی ۶.۱ و ۷.۵ کیلوواتی هستند که برای ساختمان هایی با ۵ الی ۶ توفق ایده آل ترین انتخاب هستند، از این رو بیشترین استفاده را در آپارتمان های مسکونی دارند.  

در ادامه، لیست قیمت آسانسور کششی با مشخصات فنی و تجهیزات متنوع قابل مشاهده است. قیمت اسانسور بیشتر از هر عامل دیگری تحت تاثیر مدل موتور (هیدرولیک، کششی گیربکس یا گیرلس)، نوع کابین، ظرفیت بار قابل تحمل و تعداد توقف است. به عنوان مثال در نیمه دوم سال ۱۴۰۵،  قیمت آسانسور ۴ توقف کششی گیربکس با موتور ۵.۵ کیلووات  و کابین ام دی اف استیل حدودا برابر ۱,۴۵۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان است در حالی که قیمت آسانسور ۴ توقف با همان ویژگی ها اما موتور ۷.۵ کیلووات تقریبا ۱,۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان می باشد.

جدول ۲ - قیمت اسانسور کششی گیربکسی پک کامل در نیمه دوم سال ۱۴۰۵

اگرچه برای آسانسورهای کششی گیربکسی موتورهای خارجی باکیفیت موجود هستند، اما موتورهای ایرانی موجود در بازار از عملکرد مناسبی برخوردار هستند. 

آسانسور پکیج کششی گیرلس از تابلوفرمان MRL و موتورهای مخصوص استفاده می کند. موتورهای گیرلس معمولا چینی یا ایتالیایی هستند و کلاس کاری توان کاری آن ها نیز نسبت به گیربکسی متفاوت است. در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ پکیج آسانسور قیمت کششی گیرلس حداقل یک میلیارد تومان از پکیج آسانسور کششی گیربکس گران تر است.

سایر انواع آسانسور

متداول ترین نوع آسانسور ، کششی و هیدرولیکی است. با وجود اینکه انواع دیگری نیز وجود دارد اما استفاده از آن ها خیلی رایج نیست. انواع دیگر آسانسورها عبارتند از:

• آسانسور پنوماتیک: مکانیزم جابجایی کابین در این آسانسورها که به وکیوم نیز شهرت دارند، بر اساس ایجاد خلاء یا فشار هوا است. آسانسور پنوماتیک به موتورخانه، سیم بکسل یا جک نیاز نداشته و مناسب ساختمان های کم ارتفاع است. برای بالا رفتن کابین، سیستم مکش، فشار هوای بالای کابین را کاهش می دهد و این اختلاف فشار منجر به حرکت رو به بالای کابین می شود. برای پایین رفتن کابین، هوا به صورت کنترل شده وارد فضای بالای کابین می شود تا فشار هوا در دو طرف کابین تقریبا متعادل شده و در اثر جاذبه رو به پایین حرکت کند.
• آسانسور مغناطیسی: در این سیستم مجموعه ای از آهنرباها و سیم پیچ های الکترومغناطیسی روی کابین و در مسیر حرکت آسانسور قرار گرفته اند که با ایجاد یک میدان مغناطیسی نیروی لازم برای حرکت کابین را ایجاد می نمایند. 

عوامل موثر بر قیمت آسانسور

هزینه آسانسور به صورت پکیج تابع فاکتورهای متعددی است. این فاکتورها عبارتند از:

• نوع آسانسور
• ظرفیت کابین
• توان موتور
• موتور گیربکس یا گیرلس در آسانسور کششی
• توان تابلو فرمان
• ضخامت سیم بکسل
• جنس بدنه کابین
• جنس بافر
• نوع درب آسانسور
• تعداد توقف و ارتفاع سرویس دهی
• کیفیت سیستم ایمنی
• برند تولیدکننده قطعات پکیج

با این وجود تعیین کننده ترین فاکتورها در هزینه آسانسور ، نوع آسانسور ، توان موتور، ظرفیت کابین، جنس بدنه کابین، توان تابلو فرمان و تعداد توقف آسانسور می باشد. همچنین کشور تولیدکننده قطعات نیز ممکن است باعث ایجاد اختلاف شدید در قیمت آسانسور شود.

آسانسور روملس

در سیستم آسانسور کششی گاهی می توان موتورخانه را حذف کرد و تجهیزات آن را به داخل چاه آسانسور یا در فضای کوچکی در نزدیکی آن منتقل نمود. در نتیجه فضای کمتری از مساحت زیرساخت ساختمان به آسانسور اختصاص یافته و معماری فضا منعطف تر می شود. در این صورت آسانسور را روملس یا MRL (Machin Room-Less) خطاب می کنند. عملکرد آسانسور روملس دقیقا همان آسانسور کششی گیرلس می باشد با این تفاوت که در این سیستم، موتورخانه ای برای تجهیزات آسانسور موجود نیست. در سیستم آسانسور روملس، موتور و فلکه کششی در بالاترین نقطه چاه آسانسور و تابلو فرمان معمولا در بالاترین طبقه نصب می شود تا گروه نصابان اسانسور برای تعمیرات نیاز به ورود به چاه آسانسور نداشته باشند.

اجزای سیستم آسانسور

بسته به نوع آسانسور ، سیستم آن از اجزای مختلفی تشکیل شده است این اجزا به سه دسته اجرای مکانیکی، الکتریکی و ایمنی تقسیم می شوند:

1. اجزای مکانیکی: این قطعات بیشتر وظایف فیزیکی و مکانیکی را در سیستم آسانسور بر عهده دارند:

• کابین
• موتور
• در

در آسانسورهای کششی علاوه بر موارد فوق می توان به موارد زیر نیز اشاره نمود:

• وزنه تعادل
• کادر وزنه
• فلکه کششی
• سیم بکسل
• ریل وزنه
• ریل کابین
• کفشک
• شاسی کابین یا یوک

              2. اجزای الکتریکی: این برق رسانی و سرویس دهی هوشمند سیستم را انجام می دهند.

• تابلو فرمان
• تراول کابل
• درایو
• سنسورها
• سیستم کنترل درها
• شستی طبقات
• شستی داخل کابین

              3. اجزای ایمنی: این قطعات موظف هستند که بستری ایمن را برای جابجایی کابین فراهم نمایند.

• گاورنر: قطعه ای قرقره ای شکل در کنار موتور است که در صورت افزایش سرعت آسانسور از حد مجاز، قفل شده و از حرکت کابین آسانسور جلوگیری می نماید.
• پاراشوت: ترمزهای اضطراری هستند که در زیر کابین قراردارند. عملکرد آن ها نیز مشابه گاورنر است. بدین شکل که با افزایش سرعت کابین به بیش از حد مجاز، لقمه های ترمز قفل شده و از سقوط کابین جلوگیری می نماید.
• قفل ایمنی درها
• ضربه گیر یا بافر: این قطعات که معمولا از جنس پلی اورتان بوده یا پیستون های هیدرولیکی هستند، با خاصیت ارتجاعی خود،در صورت سقوط کابین به داخل چاله آسانسور ، از شدت ضربه وارده به کابین و متلاشی شدن آن می کاهند.
• سیستم نجات اضطراری

هزینه نصب آسانسور

برای محاسبه مخارج نصب اسانسور در ساختمان، علاوه بر هزینه تجهیزات باید دستمزد نصاب آسانسور نیز محاسبه و لحاظ گردد. در محاسبه هزینه نصب و راه اندازی آسانسور عوامل متعدد بسیاری دخیل هستند که عدم قطعیت این پارامتر را بالا برده و باعث متغیر بودن بازه درآمد نصب آسانسور می شوند. تجربه و مهارت نصاب، هزینه ایاب و ذهاب، محل اجرای پروژه، نوع آسانسور ، نرخنامه نصب آسانسور 1405 و تعداد توقف ها از عواملی هستند که باعث شده نرخ دستمزد نصاب آسانسور یکسان و ثابت نباشد.

نرخنامه نصب آسانسور 1404 و نرخنامه نصب آسانسور 1405

نرخنامه دستمزد نصاب آسانسور هر ساله برای هر استان به صورت جداگانه توسط صنف گروه نصابان اسانسور تعیین و تصویب می گردد. هزینه ها در این مصوبه بر اساس نوع آسانسور، میزان توقف ها، نوع درب و سایر عوامل مشخص شده است. در نرخنامه نصب آسانسور 1404 ، مبلغ اجرت نصب تمامی تجهیزات الزامی و حقوق نصاب آسانسور ۱۴۰۴ به ازای هر طبقه در محدوده ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان لحاظ شده بود.

در نرخنامه نصب آسانسور ۱۴۰۵ مانند سال های پیش حقوق نصاب آسانسور ۱۴۰۵ به همراه تمامی هزینه های جانبی مانند نصب تابلو فرمان، درب‌ های کابین و سیستم‌ های ایمنی ثبت و تصویب شده است. به صورت کلی اجرت نصب در نرخنامه نصب آسانسور 1405 بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون تومان تصویب شده است. منتها با توجه به شرایط اقتصادی پرتلاطم کشور در سال ۱۴۰۵، افت درآمد نصب آسانسور و اعتراض گروه نصابان اسانسور به نرخ مصوب، دستمزد نصاب آسانسور در عمل بالاتر از مبلغ مندرج در نرخنامه نصب آسانسور ۱۴۰۵ است.

حقوق نصاب آسانسور ۱۴۰۵ در تهران

از آنجا که بیشتر مراکز فروش آسانسور در تهران مستقر هستند، به صورت کلی خرید آسانسور تهران نسبت به سایر شهرها ارزان تر است. از طرفی تعدد تکنسین ها و شرکت های خدماتی اسانسور در پایتخت، باعث شده هزینه نصب آسانسور در تهران نسبت به سایر نقاط کشور کمتر باشد. 

جدول زیر هزینه نصب اسانسور برای هر طبقه با موتور هیدرولیک را در تهران برای نیمه دوم سال ۱۴۰۵ نشان می دهد.

جدول ۳ – هزینه نصب اسانسور برای هر طبقه با موتور هیدرولیک در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ (محل نصب اسانسور تهران)

نکته حائز اهمیت برای مبالغ ذکر شده در این جدول این است که قیمت نصب آسانسور هیدرولیک در صورت ۲ تا ۵ توقف، برابر ۵ توقف محاسبه می شود. یعنی در صورتی که آسانسور ۲، ۳، ۴ یا ۵ توقف باشد، درآمد نصاب در هر صورت یکسان بوده و برابر دستمزد نصب آسانسور برای ۵ طبقه محاسبه می گردد (یعنی حدودا برابر ۲۰۵ میلیون تومان در صورت استفاده از در لولایی). اما اگر تعداد توقف بیشتر از ۵ باشد، به ازای هر توقف بیشتر، قیمت نصب آسانسور برابر تعداد توقف ها محاسبه می شود. به عنوان مثال اگر آسانسور تهران ۸ توقف داشته باشد و با در لولایی نصب گردد، هزینه نصب آسانسور حدودا برابر ۳۲۸ میلیون تومان خواهد بود. بدیهی است که هزینه نصب و راه اندازی آسانسور با تجهیزات پیشرفته تر و تکنولوژی های روز بالاتر باشد. 

قیمت نصب آسانسور کششی در سال ۱۴۰۵ تقریبا همانند هزینه نصب و راه اندازی آسانسور هیدرولیک می باشد. با این تفاوت که هزینه خدمات الکتریکی برای آسانسور کششی گیربکسی برابر ۸,۵۰۰,۰۰۰ تومان است.

قیمت آسانسور بیرون ساختمان

هزینه نصب آسانسور در ساختمان‌ های قدیمی که فضای مورد نیاز برای اجرای چاه آسانسور تعبیه نشده است و یا در مواردی اجرای آن نیاز به تغییر لوله کشی آب و گاز ساختمان دارد، سنگین است. معمولا در چنین ساختمان هایی، آسانسور را خارج از فضای زیرساخت ساختمان اجرا می کنند. چنین آسانسورهایی معمولا از نوع هیدرولیکی اجرا می شوند، زیرا اجرای آن با توجه به شرایط آسانتر بوده و عملکرد آن مطمئن تر خواهد بود. البته در صورتی که تصمیم بر اجرای آسانسور کششی باشد، باید چهارچوب و قاب لازم برای قرارگیری تجهیزات آن اجرا و پیاده سازی شود. در نهایت، شروع قیمت آسانسور بیرون ساختمان در سال ۱۴۰۵ از ۹۰۰,۰۰۰,۰۰۰ به بالا خواهد بود. این قیمت برای آسانسور کششی با موتور گیربکس ایرانی، با ظرفیت دو نفر و برای سیستم دو توقفه می باشد و بر اساس عوامل موثر دیگر می تواند افزایش یابد.

راهنمای خرید آسانسور

قبل از مراجعه به محل فروش و نصب آسانسور به نیت خرید، باید نکات متعددی را در نظر گرفت تا از بهینه بودن خرید مطمئن شد. 

1. ارتفاع ساختمان: یکی از مهم ترین فاکتورها ارتفاع طبقات و تعداد توفق های آسانسور می باشد. به عنوان یک قاعده کلی هر چه تعداد توقف بیشتر باشد، اسانسور قیمت بالاتری خواهد داشت.
2. میزان ترافیک: مقدار بار ورودی در هر جابجایی به صورت میانگین، تعداد دفعات جابجایی و سرعت حرکت کابین آسانسور باید پیش بینی شود.
3. سرویس دوره ای و نگهداری: با توجه به نوع موتور محرکه، دسترسی به تعمیرکار مطمئن و هزینه تعمیرات دوره ای مشخص می شود.
4. انتخاب نوع موتور محرکه اسان سور: پس از تعیین تعداد توقف ها، بار ورودی، سرعت، بازه هزینه اولیه و پیش بینی هزینه های تعمیر، نوع موتور محرکه آسانسور تعیین می گردد. در این مرحله باید توجه داشت که پیمانکار آسانسور مورد نیاز در دسترس باشد.

شرکت عمران مدرن یکی از مطمئن ترین شرکت ها در راستای تامین، نصب و فروش آسانسور می باشد که انواع آسانسورها را به همراه بهترین قیمت به مشتریان ارائه می دهد. پیشنهاد می شود که قبل از اقدام به خرید، از مشاوره رایگان کارشناسان این شرکت بهره مند شده تا در نهایت بهترین و بهینه ترین تصمیم اخذ شود.