برنامه ریزی کنترل پروژه

برنامه ریزی کنترل پروژه

دسته بندی
طراحی تاسیسات
تعداد ارائه دهنده ها
۰ ارائه دهنده
بازه قیمت
intro
comment
bookmark
share
شهر
شهر را مشخص کنید

خدمات مرتبط در عمران مدرن

معرفی کالا
نظرات کاربران

برنامه ریزی و کنترل پروژه

برنامه ریزی و کنترل پروژه به بیان ساده دانش تعیین تقدم و تاخر انجام و روابط وابستگی میان فعالیت های یک پروژه است. به منظور کاهش حداکثری زمان و هزینه تکمیل و تحویل پروژه و در عین حال افزایش حداکثری بهره وری از امکانات تحت اختیار ، از برنامه ریزی و کنترل پروژه مخصوصا در پروژه های بزرگ استفاده می شود.

بر همین مبنا، برنامه ریزی پروژه به معنی تهیه روند انجام فعالیت های مختلف پروژه با در نظر گرفتن محدودیت ها و نحوه ارتباط و دینامیک موجود بین فرآیندها است. این روند شامل تهیه ساختار شکست (WBS)، تهیه ساختار شکست هزینه (CBS)، محاسبه درصد وزنی هر یک از فعالیت ها و تهیه برنامه زمان بندی اجرا (Time Schedual) می باشد. این اسناد معمولا توسط نرم افزار های MSP و Primavera تهیه می شوند. کنترل پروژه شامل تهیه و به روزرسانی، کنترل تغییرات و پیشرفت، ثبت و نهایتا نگهداری اطلاعات واقعی پروژه می باشد. کنترل پروژه امکان مقایسه عملیات میدانی با اطلاعات برنامه ای را در قالب گزارشات، جداول و فرم ها که به کمک نرم افزارهای بخش کنترل پروژه تهیه شده است، درطول چرخه حیات پروژه فراهم می سازد. از مزایای غیرقابل انکار برنامه ریزی و کنترل پروژه که آن را جزئی جدایی ناپذیر از مرحله اجرای هر پروژه ای می کند، تسهیل امکان پیش بینی و تصمیم گیری های مقتضی برای مدیریت، هدایت و اصلاح روندهای پروژه با توجه به زمان، هدف، کیفیت و بودجه مصوب است.

 

استخدام کنترل پروژه


مدیر پروژه

 

فرآیند برنامه ریزی و کنترل پروژه دارای جزئیات اجرایی بوده و همچنین رتبه بندی تقدم و تاخر اجرای آن ها، دید مناسبی از پروژه و فعالیت های آن را می طلبد. نکته حائز اهمیت این است که مراحل برنامه ریزی و کنترل پروژه بایستی از طریق استخدام کارشناس مجرب این حوزه انجام پذیرد.

 

وظایف مدیر و یا کارشناس کنترل پروژه

تشریح دقیق وظایف مدیران و کارشناسان پروژه، کمک شایانی به درک محدوده عملکرد و نحوه تاثیر آن ها بر پروژه ها می کند. به همین منظور کتب و منابع مختلفی در زمینه کنترل پروژه تالیف شده است، از جمله استاندارد PMBOK که مشهورین و پر ارجاع ترین منبع مورد استفاده مدیران پروژه است. نسخه های متعددی از این کتاب منتشر شده که به مرور زمان هر نسخه نسبت به نسخه های قبلی، به روزرسانی شده و مباحث بیشتر و قابل استفاده تری را در اختیار مهندسان و مدیران کنترل پروژه قرار داده است.

 

پی ام باک


مدیریت پروژه

 

وظایف مدیر و کارشناس کنترل پروژه را می توان به طور خلاصه تحت عناوین زیر طبقه بندی کرد:

  • استخراج و استنباط نیازها و خواسته های مورد نظر مشتری یا کارفرما به جهت حصول یک درک مشترک بین همگی ذی نفعان پروژه (stakeholders) و بسترسازی برای توافق بر روی نتایج و دستاوردهای انجام پروژه
  • شکستن پروژه به مراحل مختلف (WBS) و تهیه طرح و برنامه زمانبندی دقیق انجام فعالیت ها برای رسیدن به اهداف هر مرحله
  • انتخاب و هدایت تیم پروژه
  • مذاکره با پیمانکاران و تامین کنندگان منابع و خدمات
  • حصول اطمینان از انجام به موقع هر یک از فعالیت ها در هر مرحله از پروژه مطابق با بودجه و استانداردهای کیفی مرتبط
  • گزارش پیوسته از پیشرفت پروژه به مدیران ارشد، مشتری و یا کارفرما
  • مدیریت ریسک برای جلوگیری از تاخیر در پروژه

 

ساختار شکست


ساختار شکست

 

 

مهارت های مورد نیاز مهندس کنترل پروژه

متناسب با وظایف تعریف شده برای مهندس یا کارشناس کنترل پروژه، وی بایستی حائز یک سری مهارت ها و قابلیت ها باشد تا وظیفه محول شده را به بهترین شکل ممکن به انجام برساند. این وظایف به طور خلاصه عبارتند از:

  • داشتن دانش پایه از مهندسی سیستم ها به منظور طراحی و توسعه روندهای انجام پروژه
  • داشتن تفکر منطقی، هوش و خلاقیت بالا و قابلیت حل مسئله
  • تسلط به جزئیات اجرایی و میدانی هر فعالیت
  • مهارت در زمینه گزارش دهی و توجیه فنی مشتری یا کارفرما از مراحل مختلف پروژه
  • روابط عمومی بالا به منظور مذاکره با اشخاص مختلف از جمله تامین کننده های منابع یا ذینفعان
  • تسلط بر نرم افزار های مورد استفاده در این زمینه از جمله MSP و Primavera
  • به روز بودن و تسلط بر دانش روز در زمینه کنترل پروژه

به طور خلاصه می توان گفت برنامه ریزی و کنترل پروژه یک شغل با پیچیدگی های متنوع و چالش برانگیز است که نیاز به داشتن توانایی های مذکور دارد. صبر و حوصله، علاقه به پیشرفت، خستگی ناپذیری و تلاش مداوم به منظور ارتقای سواد عملی، کمک بزرگی به علاقه مندان این زمینه برای ترقی می کند. اما مهمترین ویژگی یک مدیر یا کارشناس کنترل پروژه خوب، توانایی کار تیمی و توانایی تعامل موثر با یک تیم متشکل از مدیریان رده بالا تا کارگران می باشد.

مدیریت شرکت در مناقصات

اولین و به نوعی مهمترین قدم در روند انجام یک پروژه ، انتخاب مجری پروژه است. چنانچه کارفرما در حل این مسئله دقت کافی را به خرج ندهد، عواقب آن گاهی تا مدت ها گریبان گیر او خواهد بود. در بسیاری از پروژه های دولتی (خصوصا پروژه های بزرگ) برگزاری مناقصه و انتخاب پیمانکار به وسیله مناقصه ، اجباری و راه حلی برای جلوگیری از فساد سیستمی می باشد. به همین خاطر پیمانکاران همواره باید گوش به زنگ اعلام مناقصات باشند تا بتوانند پروژه هایی مناسب حیطه کاری خود دریافت کنند. به دلیل رقابت بالای شرکت های پیمانکاری ، مدیریت شرکت در مناقصات امری است که پیمانکاران در صورت بی توجهی به آن، حتی با وجود شایستگی، به راحتی از گردونه رقابت خارج می شوند.

 

 

شرکت در مناقصات


شرکت در مناقصه

 

مفهوم مدیریت شرکت در مناقصات ، مجموعه خدماتی است که در دفتر فنی شرکت پیمانکاری ، تحت مدیریت سرپرست دفتر فنی انجام می شود. مدیریت شرکت در مناقصات در واقع مجموعه ای از روندها و استراتژی ها و به کارگیری ابزار فنی و سازمانی است که نهایتا منجر به انتخاب و حصول توافق بین کارفرما و پیمانکاریست که پروژه را تحت شرایط و محدودیت ها و با منابع مشخص، به بهترین شکل به سرانجام برساند. 

 

قدم اول : چک کردن روزانه سایت مناقصات 

امروزه یکی از سریع ترین راه های رسیدن به چنین توافقی، استفاده از سایت های اعلام مناقصات است. روزانه آگهی های مختلف برگزاری مناقصات در این سایت ها اعلان می گردد و پیمانکاران با مراجعه و عضویت در این سایت ها، می توانند از آن ها مطلع شوند. از جمله این سایت ها که کمک شایانی به مدیریت مناقصات کرده اند می توان به ایران تندر به آدرس irantender.net و پارس نماد داده ها به آدرسparsnamaddata.com  اشاره کرد. این سایت ها به صورت روزانه، اطلاعات مناقصات از جمله عنوان پروژه ، محل پروژه ، برآورد مالی ، تاریخ ارسال اسناد و تاریخ بازگشایی پاکت ها را به صورت آگهی منتشر می کنند که می توانند منابع موثقی برای پیمان کاران به منظور اخذ پروژه باشند.

 

مدیریت شرکت در مناقصات


جلسه مناقصه

 

قدم دوم : تحلیل هزینه - فایده شرکت در مناقصه

پیمانکاران پس از اطلاع از پروژه های مطرح و روی میز، می بایستی در مورد شرکت یا عدم شرکت در آن ها تصمیم گیری کنند. استفاده از مفهومی به نام تحلیل هزینه - فایده که یکی از بخش های مهم مدیریت شرکت در مناقصات است، در زمینه این تصمیم سازی کمک بزرگی به پیمان کاران می کند. چشم پوشی و یا سهل انگاری در استفاده از این قسمت از مدیریت مناقصات می تواند در میان مدت و یا طولانی مدت کاملا باعث ضرر و زیان پیمان کار شود. انتخاب پروژه ای که فراتر از حد توان پیمان کار باشد نهایتا منجر به وقوع مشکلات عدیده در زمینه اجرای پروژه خواهد شد که اعتبار پیمان کار را تحت الشعاع قرار خواهد داد. همچنین انتخاب پروژه ای که سود بسیار ناچیزی دارد، منجر به ضرر و زیان مالی پیمان کار خواهد شد.

به همین منظور پیمان کاران بایستی قبل از شرکت در یک مناقصه ، منابع و محدودیت های پروژه مورد مناقصه از جمله محل پروژه ، تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز، گرید و نیروی سازمانی لازمه برای شرکت مناقصه کننده ، مبلغ پیمان و برآورد مالی را مورد بررسی دقیق قرار دهند. همچنین تعیین فرم قرارداد به لحاظ نحوه پرداخت (پرداخت مقطوع (Lump Sum)) یا واحد بها (Unit Rate) یا درصدی (Cost Plus) یا پرداخت هزینه به علاوه حق الزحمه ثابت (Cost Plus Fixed Fee) و یا بازپرداخت هزینه (Reimbursement) بایستی قبل از عقد قرارداد صورت پذیرد.

 

مدیریت شرکت در مناقصات


برنده مناقصه

 

قدم سوم : تامین خواسته های کارفرما

پس از انجام تحلیل هزینه-فایده و تصمیم نهایی برای شرکت در یک مناقصه ، شرکت مناقصه گر باید به دقت اسناد مناقصه را مطالعه کرده و تمام خواسته های کارفرما را تامین کند. مدیریت شرکت در مناقصات در این مرحله وارد مهمترین بخش خود می شود و آن اثبات توانایی شرکت برای انجام تمام خواسته های کارفرما به نحو احسن و با کمترین هزینه ممکن می باشد. این مرحله حساسیت بسیار بالایی دارد و سرپرست دفتر فنی باید وظایف را بین کارمندان خود تقسیم کند تا در زمان مقرر اسناد آماده تحویل گردند. 

پاکت ها طبق دستور کارفرما باید آماده گردند، معمولا در مناقصات سه پاکت آماده می شود. پاکت الف ، پاکت ب و پاکت ج.

 

پاکت الف

پاکت الف معمولا شامل ضمانت نامه است. ضمانت نامه یا تضمین ، از بانک و برحسب میزان اعتبار شرکت تامین می شود. 

 

پاکت ب

گواهی ها ، مدارک مورد نیاز کارفرما ، اسناد مالی ، لیست تجهیزات و ماشین آلات ، لیست نیروی انسانی و افراد کلیدی، رزومه شرکت و افراد و هرآنچه در خواسته های کارفرما به آن اشاره شده است، تحت عنوان پاکت ب آماده می شود. علاوه بر مدارک ثابت هر شرکت، روش پیشنهادی پیمانکار برای اجرای پروژه در این اسناد ارائه خواهد شد. پاکت ب معمولا می تواند تا چندین زونکن بزرگ حجم داشته باشد.

 

پاکت ج

سومین و گاهی مهمترین بخش مدیریت شرکت در مناقصات که معمولا به صورت محرمانه و توسط عالی ترین مقامات هر شرکت تهیه می شود پیشنهاد قیمت است. پیشنهاد قیمت (شامل متره و برآورد پروژه ، ساختار شکست فعالیت ها (WBS) ، ساختار شکست هزینه (CBS) و ...) در پاکت ج ، برای کارفرما ارسال می شود. 

کارفرما یا مناقصه گزار پس از بررسی دقیق این اسناد و امتیاز دهی به مناقصه گرها ، در جلسه ای با حضور شرکت کنندگان اقدام به بازگشایی پاکت ها می کند و سپس برنده مناقصه که در مجموع امتیاز بیشتری در بخش پیشنهاد فنی و هزینه ای آورده است، اعلام می شود.

به طور کلی می توان گفت مدیریت شرکت در مناقصات که ابزار بسیار مفیدی جهت تسهیل انتخاب پیمان کار یا مجری برای یک پروژه است، می تواند گاهی مراحل و روندهای چالش برانگیزی چه برای مناقصه گزار و چه برای مناقصه گر داشته باشد. اغماض و ساده انگاری در انجام این مراحل، نه تنها باعث ضرر برای خود فرد یا شرکت می شود، بلکه گاهی ممکن است طرف مقابل را نیز درگیر کند. لذا تسلط بر مباحث مطرح در مدیریت شرکت در مناقصات برای هر دو طرف مناقصه یعنی کارفرما و پیمان کار ، دارای اهمیت بسیار زیادی است.

مدیر پروژه

چنانچه به تعریف پروژه رجوع کنیم، پروژه عبارتست از یک تلاش موقت و برنامه ریزی شده به منظور تولید یک محصول یا خدمت. متناظر با این تعریف، مدیر پروژه (Project manager) فردیست که بر جنبه ها و شئون مختلف این پروسه، اعمال مدیریت و کنترل نموده و بر حسن انجام آن نظارت می کند. وظیفه اصلی یک مدیر پروژه به طور کلی برنامه ریزی و هدایت پروژه با لحاظ نمودن سه محدودیت زمان، هزینه و کیفیت لازم برای حصول نتایج مطلوب است.

مدیر پروژه با استفاده از دانش، تجربه های عملی و تکنیک های مدیریتی (برای مثال برآورد هزینه ها و نیازهای پروژه ، تهیه ساختار شکست کارها (WBS) ، تهیه گانت چارت (Gantt Chart) ، مدیریت ارزش کسب شده (EVM) و ...) سعی بر سازماندهی فعالیت های افراد مشغول در پروژه اعم از مهندسین و کارگران و هدایت آن ها برای انجام هر چه بهتر پروژه دارد.

 

 

مدیر پروژه


مدیر پروژه

 

وظایف مدیر پروژه

وظایف یک مدیر پروژه گستره وسیعی را شامل می شود که به طور خلاصه می توان از موارد زیر به همراه تعاریفشان نام برد:

  • مدیریت اهداف: کنترل پروژه از طریق نظارت بر اهداف مورد نظر و انتظارات کارفرما
  • مدیریت هزینه ها: گردآوری، سازماندهی و تجزیه و تحلیل هزینه ها و همچنین مستند سازی و گزارش به کارفرما
  • مدیریت زمان: برنامه ریزی ، زمان بندی و کنترل تحقق اهداف از پیش تعیین شده پروژه
  • مدیریت منابع انسانی: هدایت و سازماندهی افراد تحت کنترل در پروژه
  • مدیریت ارتباطات: برقرار کردن جریان اطلاعات میان اعضای تیم پروژه و مدیریت
  • مدیریت کیفیت: نظارت و حصول اطمینان از تحقق استانداردهای کیفی تعیین شده
  • مدیریت قرارداد: انجام مراحل مختلف مربوط به عقد قراردادها در طول پروژه و مدیریت آن ها
  • مدیریت ریسک: کسب شناخت از شرایط پروژه و ریسک های محتمل و برنامه ریزی جهت اجتناب از رویارویی با آن ها و یا حل آن در صورت بروز نمودن
  • مدیریت تعارض: مدیریت و سعی در حل تعارض های محتمل در طول پروژه اعم از تعارض بین ذینفعان و یا تعارضات قانونی و حقوقی
  • مدیریت تحویل: نظارت و کنترل بر اقلام تحویلی پروژه و مستندسازی آن ها

 

وظایف مدیر پروژه


تیم کنترل پروژه

 

اختیارات مدیر پروژه

متناظر با وظایف تعریف شده برای یک مدیر پروژه ، اختیاراتی نیز به آن ها داده می شود تا در صورت نیاز بتوانند با اعمال آن ها، پروژه را از خطر انحراف از مسیر تعیین شده، نجات دهند. از جمله ی این اختیارات می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اختیارات موقعیتی یا قانونی: اختیارات محول شده به مدیر پروژه مطابق با چارت سازمانی تعریف شده در هر پروژه و بنا به موقعیت مدیر پروژه
  • اختیارات اصلاحاتی: اختیار و قدرت تنبیه کارکنان پروژه همچون حذف پاداش، توبیخ رسمی و یا محول نمودن یک کار غیرجذاب و ناخواسته
  • اختیارات خبرگی: اختیار اعمال نظر حاصل از تحصیلات، مدارک و گواهینامه های کسب شده
  • اختیارات مرجعیتی: قدرت و اختیار به دست آمده از طریق همدلی و همکاری با سایر اعضای تیم پروژه و به گونه ای کاریزمای شخصیتی مدیر پروژه
  • اختیارات پاداش دهی: اختیار تشویق و انگیزه دادن به کارکنان با اعطای پاداش به آن ها

 

 

مدیریت پروژه


مدیریت پروژه

 

درآمد مدیر پروژه

از آنجایی که شغل مدیریت پروژه ، گستره وسیعی از فعالیت ها را شامل می شود، می توان گفت افرادی که در این مسیر قرار می گیرند، مهارت هایی را به دست می آورند که می توانند در صنایع مختلف مشغول به کار شوند. صنعت ساخت و ساز ، خدمات تجاری ، صنایع خودروسازی و تکنولوژی اطلاعات از جمله آن هاست؛ اما حیطه اشتغال این رشته، محدود به این موارد نیست. طبق یک بررسی آماری در سال ۲۰۱۷ از حدود ۱۱ هزار مدیر پروژه در آمریکا، میانگین درآمد سالانه یک مدیر پروژه بدون مدرک PMP ، ۹۹۰۷۰ دلار برآورد شده است. این عدد برای مدیران پروژه با مدرک PMP ، ۱۱۹۲۳۵ دلار بوده است. این اعداد گواه رونق این رشته در بازار کار و نیاز جدی به مدیران پروژه است.

البته در کنار مزیت های شمرده شده از قبیل بالابودن درآمد و گستردگی محیط اشتغال، می بایست به این نکته توجه ویژه نمود که این رشته دارای مسئولیت های سنگینی نیز هست که در مطالب بالا در بخش وظایف مدیر پروژه به آن ها اشاره شد. عدم توانایی روحی، جسمی و ذهنی در انجام این وظایف نهایتا عواقب ناگواری برای خود فرد و همچنین پروژه و کارفرما خواهد داشت. این توانایی ها به مرور زمان با کسب دانش و به کار بستن آن و تجربه چالش های مختلف، بدست خواهند آمد.

سرپرست کارگاه

سرپرست کارگاه یک شخص حقیقی با توانایی اداره یک کارگاه ساختمانی است. سرپرست کارگاه امور اجرایی پروژه را مطابق با جدول برنامه های زمان بندی شده پیش می برد و گزارش کتبی از روند پیشرفت پروژه را به مدیر پروژه ارائه می دهد. وی مسئول اصلی کارگاه است و بایستی به صورت رسمی توسط پیمانکار به دستگاه نظارت یا کارفرما معرفی شود. صلاحیت فنی و اخلاقی او نیز بایستی به تایید کارفرما و یا نماینده اش برسد. رئیس یا همان سرپرست کارگاه ، وظیفه کنترل و مدیریت چهار منبع اصلی در اجرای پروژه را بر عهده دارد که عبارتند از: نیروی کار ، مصالح ، ماشین آلات و بودجه.

به همین دلیل می توان گفت سرپرست کارگاه یکی از افراد کلیدی هر پروژه ی ساخت و ساز است که به نمایندگی از پیمانکار نقش به سزایی در پیشبرد و به سرانجام رسیدن پروژه دارد. حضور سرپرست کارگاه هم به از نظر قانونی و هم به لحاظ حرفه ای در پروژه های عمرانی لازم و ضروری است. ایشان باید متعهد گردد که تنها در یک کارگاه ساختمانی مشغول به فعالیت بوده و باید در تمامی ساعات فعالیت کارگاه، در محل پروژه حضور یابد.

 

 

سرپرست کارگاه


سرپرست کارگاه

 

وظایف سرپرست کارگاه

شرح وظایف سرپرست کارگاه به صورت زیر می باشد:

  • همکاری با مدیر پروژه به منظور طرح تاسیسات کارگاهی ، خدمات کارگاهی و ایمنی
  • ملاحظات توالی و ترتیب درست انجام فعالیت ها و پایش اجرای واقعی با اجرای برنامه ریزی شده
  • کنترل پیشرفت فیزیکی و مالی پروژه و گزارش تعارض ها در هر مورد
  • تهیه صورت وضعیت از مصالح وارد شده به کارگاه
  • پیش بینی مقدار مصرف مصالح ، تامین آن و کنترل مقدار مصرف
  • برآورد هزینه‌های اجرایی پیش بینی شده ساخت و تطابق آن ها با هزینه های جاری
  • کنترل دقیق هزینه ها و جلوگیری از صرف بودجه اضافی
  • تعیین صلاحیت پیمانکاران جزء به لحاظ نیروی کار، ساعت کار، تجهیزات و تعهدات اجرایی
  • نظارت بر نحوه عملکرد پیمانکاران جزء درباره خرید، توزیع و تحویل مصالح مصرفی
  • کنترل کیفی عملیات اجرایی و برقراری ایمنی در کارگاه
  • تهیه صورت وضعیت کارگاهی در مورد احجام کار انجام شده و تطابق آن با نقشه های فنی
  • اخذ دستور کار برای کارهای خارج از قرارداد
  • تهیه اسناد و مدارک درباره موارد مبهم و ناقص نقشه ها و ارائه به کارفرما ، با ثبت تاریخ تسلیم، تایید، تهیه و پیگیری
  • حافظت فیزیکی از کارگاه و اموال
  • مستندسازی و ارائه گزارش توصیفی در خصوص شرایط آب و هوایی محیط کارگاه

 

سرپرست کارگاه


کنترل کارگاه

 

ویژگی های سرپرست کارگاه

سرپرست کارگاه ساختمانی در پروژه های عمرانی می بایست با فنونی از قبیل: برقکاری ساختمان ، جوشکاری و رانندگی با ماشین آلات ، آرماتور بندی ، نقشه برداری ، انواع دوربین های نقشه برداری و ابزار عمرانی آشنایی داشته باشد. علت اهمیت آشنایی سرپرست کارگاه با این موارد این است که چنانچه در هر زمان و مکان از پروژه ، کم کاری و یا خللی در پیاده سازی پروژه صورت بگیرد، تذکرات لازم خیلی سریع توسط سرپرست به کارگران داده شود. تعطیلی کارگاه بر اثر وقوع اختلاف میان سرپرست کارگاه و کارگران ، گاهی از دلایل شایع تعطیلی پروژه است که در صورت وجود ویژگی های مذکور در سرپرست كارگاه ، این احتمال به حداقل می رسد. همچنین در بسیاری از پروژه ها مهندس ناظر یا کارفرما ، داشتن پروانه اشتغال به کار اجرا را جزو الزامات استخدام سرپرست کارگاه می دانند.

 

وظایف سرپرست کارگاه

وظایف سرپرست كارگاه

 

موقعیت شغلی و درآمد سرپرست کارگاه

از آنجایی که صنعت ساخت و ساز از جمله صنایع درآمدزا و حجیم در سطح دنیا می باشد، به تبع مشاغل درگیر در این عرصه نیز دارای شانس بالایی برای اشتغال هستند. در یک دسته بندی کلی می توان گفت سه ردیف شغلی برای مهندسان عمران در عرصه ساخت و ساز وجود دارد که حقوق دریافتی نیز بر همین مبنا می باشد. این سه عنوان عبارت اند از: کارشناس ، سرپرست کارگاه و مدیر پروژه. دریافتی سرپرست کارگاه ، عددی بین دریافتی مهندس کارشناس و مدیر پروژه است. برای مثال میزان درآمد سالانه یک سرپرست كارگاه در آمریکا در سال ۲۰۱۸ معادل ۱۰۳ هزار دلار بوده است. که بالاتر از میانگین سرانه درآمد مردم آمریکاست. در باقی کشورها نیز نسبت به همین شکل است، یعنی دریافتی و درآمد سرپرست کارگاه از میانگین سرانه درآمد مردم بیشتر است. علت این امر، پیچیدگی ها، چالش ها و مسئولیت های زیادی است که یک سرپرست کارگاه در طول یک پروژه با آنها مواجه است.

 

وظایف سرپرست کارگاه


مسئول کارگاه

 

به طور خلاصه می توان گفت سرپرست کارگاه به نوعی نقش کارگردان پروژه را برعهده داشته و از ارکان اصلی انجام پروژه به نحو احسن است. به همین دلیل، لزوم استخدام و به کارگیری یک سرپرست کارگاه قوی و مجرب بر هیچ پیمانکار و مدیر پروژه ای پوشیده نیست، چرا که حتی با فرض هزینه بیشتر در این مورد، در بلندمدت سود حاصل از انجام درست و به موقع پروژه بیشتر از اضافه هزینه‌کرد برای استخدام وی خواهد بود.

کارشناس HSE

محیط کارگاه (اعم از عمرانی و غیر عمرانی) به عنوان محل انجام فعالیت های فنی ، همیشه مملو از خطرات بالقوه است. خطراتی که در صورت عدم پیش بینی و پیشگیری، قطعا باعث آسیب های جسمی و در بعضی مواقع آسیب های روحی کارکنان و ساکنین محیط اطراف کارگاه و نهایتا منجر به خسارات عدیده خواهند شد. به همین منظور در ادبیات فنی و کارگاهی، مفهومی تحت عنوان ایمنی کارگاه و محیط زیست تعریف شده است. ایمنی کارگاه و محیط زیست به طور خلاصه به مجموعه ای از راهبردها اطلاق می شود که به منظور کاهش خطرات تهدید کننده اعضای دخیل در یک فعالیت کارگاهی و افزایش بهداشت کارگاه و محیط زیست اطراف آن، پیاده سازی می شوند. در همین راستا، شخصی که وظیفه اجرای چنین راهبردها و استراتژی هایی را بر عهده دارد، کارشناس ایمنی کارگاه یا همان کارشناس HSE نام می گیرد.

 

 

 

کارشناس HSE


نظارت بر اجرای دستورات

 

در واقع HSE ترکیبی از سه واژه سلامت (Health)، ایمنی (Safety) و محیط زیست (Environment) است. امروزه اهمیت توجه به ایمنی کارگاه و محیط زیست بیش از پیش نمایان شده است؛ به طوری که اکثر کشورهای توسعه یافته، برنامه های مدوّنی در جهت ارتقای سطح بهداشت و ایمنی کارگاه توسعه داده اند. در ادامه شرح مختصری از شرایط احراز صلاحیت یک کارشناس HSE به منظور استخدام در یک پروژه و همچنین وظایف وی مطابق با قانون، ارائه می شود.

یکی از اهداف اصلی چنین استانداردی جلوگیری از صدمه دیدن کارگران و مرگ ناشی از عدم رعایت استانداردها در حین انجام کار می باشد. به منظور دستیابی به چنین هدفی، کارشناس HSE باید در گام اول عوامل زیان آور و پرخطر موجود در محیط را شناسایی کند.  

 

 

HSE کارشناس

مفهوم HSE

 

 

شرایط احراز صلاحیت کارشناس HSE

مبحث ۱۲ از آیین نامه مقررات ملی ساختمان تحت عنوان " ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا "، مجموعه ای از ضوابط لازم الاجرا در پروژه های عمرانی به منظور کنترل خطرات و ریسک های احتمالی مرتبط با این زمینه را ارائه کرده است. مطابق با بند ۱۲-۱-۵-۵ از این آیین نامه، در کارگاه های با زیربنای بیش از ۳۰۰۰ متر مربع و یا ۱۸ متر ارتفاع از روی پی، معرفی شخصی ذیصلاح به عنوان مسئول ایمنی ، بهداشت کار و حفاظت محیط زیست الزامی است. مدارک لازم جهت صدور تاییدیه برای استخدام کارشناس HSE در یک پروژه، بر طبق " آیین نامه به کار گیری مسئول ایمنی در کارگاه ها " به شرح زیر است (توجه : آیین نامه بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاه در سال ۹۸ توسط دیوان عدالت اداری ابطال گشته است و به دلیل نبود جایگزین مناسب در حال حاضر به متن آیین نامه استناد شده است.):

  • معرفی نامه از کارگاه متقاضی
  • تکمیل فرم ثبت نام به همراه یک قطعه عکس ۴*۳ و تصویر برابر اصل گواهی پایان تحصیلات مطابق جدول ذیل
  • گواهی قبولی در دوره های آموزشی ذیل:
  • دوره عمومی ایمنی یا گواهی قبولی در آزمون ادواری
  • دوره شناسایی خطر و ارزیابی ریسک (Risk Assessment)
  • شرکت در جلسه توجیه شرح وظایف کارشناس HSE
  • دوره تخصصی ایمنی (برای تأیید صلاحیت مجدد)
  • تصویر قرارداد کار با کارفرما

 

میزان حضور کارشناس HSE در کارگاه ساختمانی

ردیف

مقطع تحصیلی

آموزشهای لازم

تجربه کاری مرتبط بر اساس لیست بیمه

نحوه حضور بر حسب تعداد کارگران کارگاه (نفر)

دوره عمومی (اولیه)

دوره تخصصی (بازآموزی)

کمتر از ۲۵

۲۵-۴۹

۵۰-۹۹

۱۰۰-۲۴۹

۲۵۰-۵۰۰

بیش از ۵۰۰

۱

دیپلم ترجیحا فنی

*

*

۲ سال

تمام وقت

-

-

-

-

-

۲

کاردان فنی

*

*

۱ سال

تمام وقت

-

-

-

-

-

۳

کاردان ایمنی و رشته های زیرمجموعه

-

*

-

تمام وقت/پاره وقت

تمام وقت/پاره وقت

تمام وقت

-

-

-

۴

کارشناس فنی-مهندسی و علوم پایه (فیزیک و شیمی)

*

*

۱ سال 

تمام وقت/پاره وقت

تمام وقت/پاره وقت

تمام وقت

تمام وقت

-

-

۵

کارشناس ایمنی و بالاتر و رشته زیرمجموعه

-

*

-

تمام وقت/پاره وقت

تمام وقت/پاره وقت

تمام وقت/پاره وقت

تمام وقت

تمام وقت

تمام وقت

 

استخدام کارشناس HSE


شناسایی و کنترل خطرات توسط کارشناس HSE

 

وظایف کارشناس HSE

پیوست شماره ۱ از آیین نامه به کارگیری مسئول ایمنی در کارگاه ها ، شرح جامع و کاملی از وظایف یک کارشناس HSE به عنوان مسئول ایمنی کارگاه و بهداشت محیط زیست ارائه می کند، که مهمترین آن ها به طور خلاصه عبارتند از:

۱. همکاری و تشریک مساعی با بازرسان کار 

۲. شناسایی و مستند نمودن آیین نامه ها و دستورالعمل های ایمنی مرتبط با فعالیت کارگاه

۳. شناسایی خطر، ارزیابی ریسک و تهیه برنامه های پاسخگویی و کنترل خطرات موجود در کارگاه

۴. پیگیری برنامه های مربوط به اقدامات اصلاحی و بهبود شرایط ایمنی در کارگاه و نظارت بر اجرای آنها

۵. تدوین برنامه عملیاتی به منظور بازرسی مستمر از فرایند انجام کار و شرایط کار کارگران کارگاه 

۶. ثبت آمار حوادث ناشی از کار و گزارش آن به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل

۷. همکاری در زمینه نیازسنجی، آموزش و سنجش اثربخشی آموزش های ایمنی کارگران کارگاه

۸. نیازسنجی، نظارت بر خرید، آموزش، تحویل و استفاده از وسایل حفاظت فردی 

۹. نظارت بر نظم و ترتیب و آرایش مواد اولیه و محصولات و استقرار ماشین آلات و ابزار کار 

۱۰. تهیه ­­و تدوین دستورالعمل های ایمنی و حفاظت فنی 

۱۱. شناسایی اعمال ناایمن توسط کارشناس HSE به جهت ایراد تذکرات و تشویق و ایجاد انگیزه مناسب برای اعمال و رفتار ایمن در کارگران 

۱۲. همکاری در تدوین رویه اجرایی آمادگی و مدیریت بحران و واکنش در شرایط اضطراری 
 

۱۳. پیگیری در جهت اخذ گواهینامه های ایمنی لازم برای وسایل و تجهیزات مطابق با آیین نامه های مرتبط نظیر ارت، دیگ بخار و ...

 

بازرس جوش

جوشکاری (Welding) یکی از روش های ساخت و ساز است که به منظور اتصال دائمی موادی از قبیل فلز ، سرامیک ، پلیمر و کامپوزیت به یکدیگر مورد استفاده قرار می گیرد. این کار معمولاً از طریق ایجاد دمای بالا و ذوب ماده و نهایتا سرد کردن برای تشکیل جوش انجام می‌ شود. چنانچه زندگی روزمره خود را بنگریم، می بینیم که ابزار و اشیای مختلف از قبیل وسایل منزل ، وسایل نقلیه ، ساختمان ها ، ابزار آلات صنعتی و... همگی به نوعی از صنعت جوشکاری بهره می برند.

می توان گفت صنعت جوشکاری و به تبع آن فعالین این عرصه، از جمله افراد جوشکار و ناظر یا همان بازرس جوش ( Welding Inspector ) ، یکی از عوامل موثر بر باقی صنایع و در کل پیشرفت صنعتی دنیا بوده و هست. از این جهت، لزوم استخدام بازرس جوش و به کارگیری وی کاملا مشخص و مبرهن است. امروزه جوشکاری نه تنها در محیط های مرسوم و مورد انتظار از قبیل کارگاه های ساختمانی ، بلکه در عمق اقیانوس ها و حتی فضا (البته با رویه های متفاوت) انجام می پذیرد.

بازرسان جوش در 7 گروه، دسته بندی می شوند که عبارتند از: بازرس كد ، بازرس نماينده دولت ، بازرس خريدار ، مشتری يا كارفرما ، بازرس كارخانه ، سازنده يا پيمانكار ، بازرس نماینده مهندس معمار ، بازرس يا متخصص آزمايش های مخرب و بازرس يا متخصص آزمايش های غيرمخرب. در ادامه به تعریف حیطه شغلی و وظایف یک بازرس جوش پرداخته می شود.

 

 

بازرس جوش


بازرس جوش

 

بازرس جوش کیست؟

منظور از بازرسی جوش ، عملیاتی است که به منظور کنترل کیفیت فرآیندهای جوشکاری و همچنین قطعات جوش داده شده اجرا می شوند. یکی از اصلی ترین دلایل بازرسی و کنترل جوش ، تعیین کیفیت جوش و اتصالات جوشکاری شده برای کاربرد مورد نظر می باشد. این ارزیابی توسط آیین نامه ها و استانداردهایی انجام می شود که به این منظور، تدوین گشته و توسعه داده شده اند. در این رابطه صنایع مختلف، استانداردهای گوناگونی دارند که بسته به کاربرد قطعه جوشکاری شده، بایستی استاندارد متناسب با آن را انتخاب نمود.

عملیات بازرسی جوش به سه دسته عملیات پیش از جوشکاری ، عملیات حین جوشکاری و عملیات پس از جوشکاری تقسیم می شوند. هر کدام از این مراحل بازرسی ، بر اساس استانداردها و پروتکل های از پیش تعیین شده انجام می پذیرند که وظیفه انجام آن ها بر عهده ناظر یا همان بازرس جوش می باشد. در ادامه هر یک از این مراحل و شرح وظایف بازرس جوش طی آن مراحل، توضیح داده خواهد شد.

 

ناظر جوش


بازرسی جوش

 

وظایف بازرس جوش

در اهمیت بازرسی جوشکاری همین بس که چنانچه حتی فقط در صنعت ساخت و ساز به آن بنگریم، می بینیم که بخش بزرگی از خرابی های ساختمان ها در زلزله ها (از جمله زلزله بم، سرپل ذهاب و...)، ناشی از جوشکاری نامناسب و اتصال های کم کیفیت در اسکلت سازه ای ساختمان ها بوده است. به همین منظور و به جهت راهنمایی و پیشگیری از تکرار خرابی ها و خسارات ناشی از اهمال در این بخش، آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران (نشریه 228) تهیه و تدوین شده است. این استاندارد شامل انواع اطلاعات، رویه ها و راهکارهای دقیقی است که خواص یک جوش مناسب، نحوه انجام آن و نهایتا بازرسی از جوش را تشریح می کند. وظایف یک ناظر جوش به طور خلاصه و کلی به شرح زیر می باشد:

بازرس جوش پیش از شروع جوشکاری بایستی از اعتبار گواهینامه های نیروی انسانی حاضر در روند اجرای جوشکاری از جمله جوشکاران ، متصدیان (Operators) دستگاه های جوشکاری و آزمونگران غیرمخرب(NDT Men) ، اطمینان حاصل نماید. ضمنا حصول اطمینان از کیفیت مناسب مصالح جوشکاری از جمله فلزات پایه و مواد مصرفی، استفاده از مشخصات رویه جوشکاری (WPS) و رعایت دیگر ضوابط مندرج در آیین نامه های مرتبط، الزامی است.

در حین جوشکاری ، بازرس جوش می بایست از اجرای صحیح پیش گرمایش و دمای پیش گرم ، رعایت دمای بین پاسی ، تمیزکاری و شکل دهی پاس جوش های ایجاد شده، شیارزنی پشت جوش ، ترتیب و توالی جوشکاری ، بازپخت کافی مواد مصرفی جوشکاری و استفاده صحیح از آنها، کنترل اعوجاج های شکل گرفته ناشی از جوشکاری و نهایتا انجام آزمون های میان فرآیندی اطمینان حاصل نماید.

در گام آخر، بازرس جوش پس از جوشکاری می بایست بازرسی چشمی (VI) ، آزمون های غیرمخرب (NDT) ، آزمون های مخرب (DT) ، بررسی صحت شکل و ابعاد جوش ، عملیات پس گرمایی و تهیه گزارش و ثبت تمامی این مراحل را انجام دهد.

امتیاز این مطلب:

امتیاز ۴.۰ از ۵ - از مجموع ۳ رای

نظرات کاربران

نام
نام خانوادگی
دیدگاه شما