سقف دال بتنی تخت

اجرای سقف دال تخت بتنی یکی از روش های ساخت سقف های سازه ای است. دال به اعضایی گفته می شود که نسبت ضخامت آن به طول و عرضش کم باشد. دال تخت نوعی دال توپر است. در واقع سقف دال بتنی تخت به نوعی از سقف گفته می شود که به صورت یکپارچه ساخته می شود. عمده مصالح مورد استفاده در اجرای سقف دال تخت بتنی ، فولاد و بتن است.

انواع دال بتنی تخت

سقف دال بتنی تخت به دو دسته کلی دال بتنی تخت بدون تیر و دال بتنی تخت با تیر تقسیم بندی می شوند. همان طور که از نام سقف دال تخت بتنی بدون تیر بر می آید در آن هیچ نوع تیری وجود نداشته و ستون ها از طریق دال تخت به یکدیگر متصل می شوند. بنابراین بارهای وارد بر کف مستقیما به ستون های قرار گرفته در گوشه های سقف دال منتقل می گردد. این نوع سقف ها از صلبیت کمتری برخوردار بوده و از این رو دارای محدودیت هایی در طراحی و اجرا می باشند. اجرای سقف دال تخت بتنی بدون تیر ، غالبا در پروژه هایی که دارای دهانه های خیلی بزرگ و بار زیادی نباشند، انجام می شود.

در اجرای سقف دال تخت بتنی با تیر که یکی از صلب ترین سیستم های سقف است، علاوه بر اجرای دال بتنی ، تیرهای اصلی نیز در چهار طرف اجرا شده و موجب کلاف شدن سازه و عملکرد صلب تر آن می گردد. بارهای وارد بر این سقف در ابتدا به تیرها و سپس از تیر به ستون انتقال می یابد. برخلاف نوع بدون تیر امکان اجرای سقف دال تخت بتنی با تیر، در دهانه های بزرگتر وجود دارد.

در سقف دال تخت بتنی بدون تیر غالبا تنش برشی زیادی به دال وارد می گردد. از آنجایی که این بار به صورت مستقیم به ستون منتقل می گردد و به دلیل ضخامت کم دال در محل ستون ها ، دال تخت قابلیت تحمل تنش وارد شده در این محل را ندارد. برای رفع این مشکل، یا ضخامت دال را در اطراف ستون افزایش می دهند و یا اینکه در انتهای آن سرستون اجرا می گردد که در این حالت به آن دال تخت قارچی و یا کتیبه ای گفته می شود.

مراحل اجرای سقف دال بتنی تخت

برای اجرای سقف دال بتنی تخت در مرحله اول کل سقف با استفاده از قالب های فلزی و یا چوبی قالب بندی می شود. پس از قالب بندی سقف دال بتنی ، آرماتوربندی سقف در یک یا دو شبکه بالا و پایین انجام می شود. در اجرای سقف دال تخت بتنی ، نحوه آرماتور بندی وابسته به یک طرفه و یا دو طرفه بودن دال و ضخامت آن می باشد. به طوری که در اجرای سقف دال تخت بتنی با ضخامت کمتر، آرماتوربندی در یک ردیف و در پایین دال انجام می شود. در حالیکه در دال های ضخیم تر آرماتوربندی هم در بالا و هم در پایین صورت می گیرد. از طرف دیگر در دال های یک طرفه آرماتورهای خمشی تنها در جهت طولی و در دال های دو طرفه هم در جهت طولی و هم در جهت عرضی اجرا می شود. شایان ذکر است که به دال هایی که نسبت طول به عرض آن کمتر از ۲ باشد دال دو طرفه و اگر این نسبت بزرگتر یا مساوی ۲ باشد به آن دال یک طرفه می گویند.

پس از پایان آرماتوربندی باید میلگردهای اجرایی از نظر نوع، فاصله، سایز، خم های انتهایی و همچنین طول مهاری کنترل شوند. سپس عملیات بتن ریزی و تسطیح آن انجام می گردد. در انتهای اجرای سقف دال تخت بتنی و پس از اینکه بتن به مقاومت مورد نظر خود رسید، قالب ها برداشته می شوند. شایان ذکر است که پس از باز نمودن قالب ها به منظور کنترل و کاهش خیز و جلوگیری از وقوع ترک در بتن ، پایه های اطمینان باید مطابق با ضوابط استاندارد نصب گردند.

در اجرای سقف دال تخت بتنی با تیر ، قالب بندی و آرماتوربندی تیر به صورت همزمان با دال انجام شده و آرماتورهای دال بتنی سقف پس از عبور از تیرهای میانی ، در تیرهای پیرامونی سازه مهار می شوند.

مزایا و معایب سقف دال بتنی تخت

• سطح زیر دال بتنی تخت بدون تیر کاملا صاف و یکدست بوده و که این امر موجب افزایش ارتفاع آزاد طبقات می گردد.
• از آنجایی که در اجرای سقف دال تخت بتنی بدون تیر بحث کنترل خیز و ترک بسیار مهم می باشد، این سقف غالبا در ساختمان های با دهانه کمتر از ۶ متر و پروژه هایی که بار زیادی ندارند اجرا می شود. شایان ذکر است که به منظور کنترل خیز سقف دال تخت بتنی بدون تیر ضخامت آن را افزایش می دهند اما این امر افزایش بار مرده سازه و مشکلات ناشی از آن را در پی دارد.
• قالب بندی و اجرای سقف دال بتنی تخت با تیر دشوارتر از نوع بدون تیر آن بوده و از این رو زمان اجرای آن بیشتر می باشد. ضمن اینکه در نوع با تیر ، برای پوشاندن آویز تیرها بهتر است که از سقف کاذب استفاده گردد. اما سقف دال تخت بتنی بدون تیر سطح صافی داشته و نیازی به اجرای سقف کاذب نیست.