استعلام قیمت
۰۲۱-۷۷۸۹۶۶۲۵
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

سیستم اعلام حریق

سیستم اعلام حریق
اعلان حریق

سیستم اعلام حریق، به مجموعه ‌ای از قطعات الکترونیکی گفته می ‌شود که وظیفه آن آشکارسازی حریق در اماکن مختلف می باشد. برای تشخیص حریق از اثرات سه گانه آن یعنی دود، حرارت و شعله استفاده می شود. طبق مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان مرکز سیستم اعلام حریق باید در محلی خارج از دسترس عموم نصب شود و به‌طور دائم تحت مراقبت افراد کارآزموده باشد.

سیستم اعلام حریق
سیستم اعلام حریق

انواع سیستم ‌های اعلام حریق

سیستم های اعلام حریق در انواع مختلف دستی و خودکار ( هوشمند ) قابل استفاده هستند. مدل های دستی به طبع قدیمی تر از انواع خودکار هستند. با این حال استفاده از آن ها به عنوان سیستمی اولیه برای اعلام حریق بسیار رایج است. مدل های خودکار بدون نیاز به حضور فرد در صورت وجود علائم خطر عمل می کنند.

سیستم اعلام حریق دستی

تشخیص آتش در این نوع تنها توسط انسان صورت گرفته و پس از آن توسط شستی اعلام حریق هشدار مربوط پخش می شود. بنابراین لستفاده از نوع دستی در مکان هایی که که افراد رفت و آمدی ندارند انتخاب مناسبی نخواهد بود.

سیستم اعلام حریق
سیستم اعلام حریق دستی

سیستم اعلام حریق خودکار ( هوشمند )

سیستم اعلام حریق هوشمند، وابستگی کمتری به تشخیص انسان دارد. عملکرد این سیستم به پنل مرکزی آن وابسته است که در سه نوع آدرس‌پذیر، غیر آدرس‌پذیر و بی سیم در بازار قابل خریداری است. در ادامه نجوه کارکرد هر یک از آن ها به اختصار شرح داده می شود.

سیستم اعلام حریق متعارف

سیستم اعلام حریق متعارف ، از انواع سیستم های خودکار است. در این سیستم چندین دتکتور و شستی منطقه از ساختمان در قالب یک مدار به هم پیوسته، به تابلوی کنترل مرکزی متصل می‌شوند؛ بنابراین هر مدار نماینده یک منطقه‌ است. بر خلاف مدل های آدرس پذیر امکان مشخص کردن محل آتش در این مدل وجود ندارد. با این حال با زون بندی هر یک از مناطق تحت پوشش، چنین چیزی با سیستم متعارف نیز ممکن می شود.

سیستم اعلام حریق آدرس پذیر

اصول اعلام حریق در سیستم آدرس پذیر هوشمند ، مشابه سیستم ‌های متعارف است، به جز این که در این گونه سیستم ‌ها، هر یک از حسگرهای اتوماتیک (Detector) و یا شستی ‌ها، دارای آدرس منحصر به ‌فردی هستند که از طریق این آدرس، پنل مرکزی قادر به شناسایی و تعیین هر یک از این سنسورهامی باشد. کنترل پنل اعلام حریق ، با استفاده از پروتکل‌ های ارتباطی، اطلاعات وضعیت هر یک از تجهیزات را تجزیه تحلیل کرده و در هنگام وقوع آتش سوزی و یا خطا در سیستم، محل دقیق آلارم و یا خطا را مشخص می ‌نماید.

اعلام حریق
اعلام حریق بیسیم

سیستم اعلام حریق بی سیم 

امروزه سیستم اعلام حریق بی سیم به سبب کاهش هزینه های سیم کشی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. به طوری که این مدل وایرلس، با صرف وقت و هزینه کمتر در مدار قرار می گیرد. امکان جابجایی آسان سنسورهای استفاده شده از دیگر مزایای این سیستم است. از مزایای این مدل می توان به راحتی نصب، عدم نیاز به تجهیزات جانبی چون داکت و سیم و امکان تغییر معماری و گسترش آن ها اشاره کرد.

اجزای سیستم‌ اعلام حریق

سیستم های اعلام حریق عادی، معمولا از یک سنسور هوشمند یا آشکارساز که خود متصل به خروجی صوتی بوده، تشکیل شده است؛ اما این سیستم های عادی در سال ‌های اخیر، دیگر مورد استفاده قرار نمی ‌گیرند. سیستم‌ های جدیدتر معمولا از تعدادی شستی اعلام حریق و تعدادی حسگر (Detector)، یک سیستم پردازش مرکزی و چند خروجی تشکیل می ‌شوند. اجزای سیستم به سه قسمت اصلی تقسیم می شوند:

  • تجهیزات تشخیص حریق 
  • تجهیزات اعلام حریق (فلاشرها، آژیرها و …)
  • مرکز کنترل یا پنل مرکزی که وظیفه ارتباط بین دتکتورها و وسایل اعلان حریق را به عهده دارد.
تجهیزات اعلام حریق
تجهیزات اعلام حریق ساختمان

سنسور اعلام حریق

مکانیزم عملکرد سنسورها بسته به نوع آن ها متفاوت می باشد. انواع دتکتورهای دودی، گازی، حرارتی، ترکیبی و … با قابلیت های مختلف در سیستم اعلام حریق کاربرد دارند که در ادامه مورد بررسی قرار گرفته است.

دتکتور دودی اعلام حریق

دتکتور دودی اعلام حریق با تشخیص دود، آتش سوزی را تشخیص داده و با اعلام آن به پنل کنترل، شرایط را جهت انجام اقدامات لازم، مهیا می سازد. دتکتور دودی در دو نوع یونیزاسیون و نوری قابل خریدار است. سنسورهای دودی نوری دو نوع هستند. نوع اول سنسور نوری در داخل دستگاه بوده و شدت نور در داخل همان دستگاه سنجیده می شود. در نوع دوم، نور از طریق یک سنسور به سنسور مقابل آن تابیده می شود. در صورتی که شدت نور از حد مشخصی، به دلیل انتشار دود کمتر باشد، فرمان به سیستم اعلام حریق هوشمند صادر می شود.

در دتکتور یونیزاسیون دو الکترود در محفظه قرار دارد که که بین آن ها فضای خالی وجود دارد. بین این دو الکترود جریان بسیار کمی برقرار است. با ورود دود به این محفظه، اشعه آلفا جذب شده و باعث کاهش یونیزاسیون و جریان بین دو الکترود می گردد. در این حالت است که سنسور اعلام حریق، وقوع آتش سوزی را به سیستم کنترل اطلاع می دهد.

اجزای سیستم اعلام حریق
دتکتورهای دودی

.

دتکتور اشعه ای (Beam Detectors)

دتکتور اشعه ای شامل دو ماژول است که در دو مکان مختلف نصب می شود و اشعه از یک ماژول به سمت ماژول دیگر ارسال می گردد. در حالت عادی اشعه ارسالی توسط گیرنده دریافت می شود، اما با وقوع آتش سوزی و ایجاد دود ناشی از آن، مسیر اشعه بسته شده و گیرنده آن را دریافت نخواهد کرد. به این ترتیب وقوع آتش سوزی مشخص شده و سیستم اعلام حریق هوشمند فعال می شود. 

طریقه نصب دتکتور اعلام حریق
دتکتور اشعه ای

دتکتور حرارتی اعلام حریق

بر خلاف سایر مدل ها، دتکتور حرارتی به سادگی وقوع آتش سوزی را تشخیص نمی دهد. این آشکارسازها به تغییرات دما حساس بوده و با افزایش ناگهانی دما، فعال خواهند شد. از این دتکتورها معمولا در اماکنی که دارای دمای ثابتی هستند، مانند اتاق های کوچک و یا آشپزخانه ها، استفاده می شود.

سیستم ضد حریق
دتکتور حرارتی

دتکتور گازی

دتکتور گازی در سیستم اعلام حریق مقدار گازهای خطرناک مانند منوکسید کربن موجود در هو را اندازه گیری می کند. دتکتور مونوکسید کربن قادر است تا میزان دقیق این گاز را علاوه بر گزارش حریق یا خطا، به پنل منتقل نماید. آشکار نمودن نشت این گاز از آن جهت اهمیت دارد که، حتی بدون بروز حریق نیز ممکن است خسارات جانی را در پی داشته باشد.

نحوه سیم کشی دتکتور اعلام حریق
دتکتور گازی

دتکتور شعله ای (Flame Detectors)

دتکتور شعله ای قادر به تشخیص شعله آتش هستند. دتکتور شعله ای برای اماکنی که احتمال وقوع آتش سوزی در آن ها زیاد است، مناسب می باشد. به طور کلی دتکتورهای شعله ای در دو دسته بندی فرابنفش و مادون قرمز قرار می گیرند. دتکتور فرابنفش با تشخیص نور فرابنفش ناشی از آتش سوزی قادر به تشخیص حریق است. عملکرد این آشکارسازها در سیستم های اعلام حریق هوشمند بسیار سریع بوده به طوری که قادر به تشخیص شعله آتش و یا انفجار در کمتر از ۴ میلی ثانیه است.

دتکتور مادون قرمز بر اساس تشخیص انتشار حرارت ناشی از شعله آتش عمل می نماید. سرعت تشخیص این آشکارسازها بین ۳ تا ۵ ثانیه متغیر است. در صورت وجود اشیا داغ در محیط، احتمال تشخیص نادرست توسط دتکتور مادون قرمز وجود دارد.

سیستم های اعلام حریق
دتکتور شعله ای سیستم اعلان حریق

دتکتور ترکیبی

دتکتور ترکیبی می تواند میزان دقیق غلظت دود و دمای محیط را علاوه بر گزارش آتش سوزی یا خطا، به پنل اعلان حریق منتقل نماید. همچنین یکی دیگر از مشخصات دتکتور ترکیبی، قابلیت انتخاب میزان حساسیت به هریک از عوامل دود یا دما توسط کنتل پنل اعلام حریق می باشد. از جمله ویژگی های این آشکار ساز می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • دارای CPU مستقل برای بررسی شرایط محیط در هر لحظه
  • دارای میکرو پروسسور و کنترل توسط مایکرو کامپیوتر
  • امکان استفاده از سنسورها در شرایط سخت الکتریکی و سازگاری با شرایط مغناطیسی (EMC)
لیست تجهیزات اعلام حریق مورد تایید آتش نشانی
دتکتور ترکیبی

پنل اعلام حریق

در کنترل پنل اعلام حریق، که یک سیستم تشخیص آتش‌ سوزی است، اعلام‌ حسگرها تجزیه و تحلیل شده و برای اعلان آتش یا در حالت‌ های مشکوک، اطلاع رسانی نیاز به بازبینی انسانی، تصمیم گیری می ‌شود. پنل سیستم اعلام حریق هوشمند اغلب به یک صفحه کلید برای ورود دستورات و یک مانیتور برای مشاهده دستورات مجهز است. یکی دیگر از وظایف پنل اعلام حریق انتخاب نوع خروجی (آژیر خطر عمومی، آژیر خطر در جاهای خاص، تماس با مرکز آتش‌نشانی و سایر خروجی‌ ها) است.

پنل اعلام حریق
پنل اعلام حریق

از دیگر خصوصیات پنل اعلام حریق می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کنترل توسط مایکرو کامپیوتر
  • بررسی وضعیت هر یک از دستگاه ها در هر لحظه
  • قابلیت بررسی و کنترل از راه دور و از طریق اینترنت (Web Base)
  • قابلیت ثبت گزارش اعلان حریق تا ۱۰۰۰ واقعه در حافظه سیستم
  • قابلیت تغییر حساسیت سنسورها و بستن کانال های دود یا حرارت بر اساس تغییرات کاربردی در ساختمان

هشدار دهنده صوتی و نوری

وظیفه این واحد اعلان وضعیت هشدار به افراد است. آژیر ها و فلاشرها نمونه های رایج این تجهیزات هستند. هشدار دهنده سیستم اعلام حریق آدرس پذیر دارای آدرس مخصوص در لوپ می باشد و جریان مصرفی خود را نیز از طریق لوپ تامین می کند. لذا احتیاجی به منبع تغذیه جداگانه ندارد.

آژیر اعلام حریق
هشدار دهنده صوتی و نوری اعلام حریق

بازدید از سیستم اعلام حریق

سیستم اعلام حریق برای این که همیشه آماده استفاده و نظارت باشد، لازم است دائما مورد بازدید قرار گیرد. برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم ، بازدید سیستم باید در زمان های معینی انجام شود و اشکالات احتمالی رفع گردد. این بازدید می تواند به صورت روزانه، هفتگی، فصلی یا سالانه باشد. در بازدید روزانه فقط چراغ سبز رنگ پنل مرکزی و سایر چراغ ها کنترل می شوند. در صورت وجود هر گونه مشکل، به سرویس کار مربوطه گزارش داده شده و در فرم ثبت وقایع ثبت می گردد.

در بازدید هفتگی دکمه های پنل توسط سویچ یا کد، فعال می گردد و کنترل می شود که چراغ زون ها روشن شده و هشدار دهنده ها به درستی عمل کنند. با این کار هر هفته یک زون مختلف و همچنین شستی و دتکتور متفاوت تست می شود و صحت عملکرد آن ها بررسی می گردد. در بازدید فصلی و سالانه سیستم اعلام حریق ، گزارشات قبلی مطالعه شده و بررسی می گردد که اشکالات قبلی به صورت صحیح برطرف شده باشند. همچنین باطری و اتصالات آن مورد بازدید قرار می گیرد.

سرویس و نگهداری سیستم اعلام حریق
بازدید سیستم اعلام حریق نصب شده

قیمت سیستم اعلام حریق

از عوامل موثر بر قیمت سیستم اعلام حریق هوشمند می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • متراژ ساختمان
  • کاربری ساختمان (مسکونی تجاری و یا صنعتی) 
  • تعداد طبقات
  • نوع سیستم استفاده شده (قیمت سیستم اعلام حریق متعارف نسبت به قیمت سیستم اعلام حریق آدرس پذیر کمتر است.)
  • برند تجهیزات
  • نوع طراحی انجام شده

برای مطالعه بیشتر:

خانه هوشمند ارزان

قیمت سیستم هوشمندسازی ساختمان

کنترل وسایل برقی با پیامک

سیستم برق هوشمند ساختمان

سیستم مدیریت هوشمند ساختمان BMS

هوشمند سازی منازل مسکونی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

۵۷ نظر

  1. سیستم اعلام حریق سنسور دمایی دارد یا بو؟

  2. سیستم اعلام حریق چه سنسور های روی آن نصب شده است؟