تفاوت انواع لوله بتنی از نظر ضخامت بدنه یا میزان پوشش بتن روی میلگرد، مطابق آیین نامه لوله های بتنی مسلح، به تفاوت در اندازه کاور بتن در قسمت های مختلف لوله می گویند. کاور بتن یک پوشش چند سانتی متری است که کمترین فاصله سطح بیرونی میلگرد تا نزدیک ترین سطح بتن مجاور را شامل می شود. کاور در لوله های بتنی مسلح، از میلگردها در برابر خوردگی ناشی از شرایط محیطی محافظت کرده و از لغزش میلگرد در بتن جلوگیری می کند. همچنین کاور کافی باعث فراهم شدن فضای لازم برای انتقال تنش بین بتن و میلگرد نیز می شود.
تعیین ضخامت پوششی بتن به دلخواه نیست و با توجه به شرایط محیطی و نوع سازه و طبق الزامات درج شده در مقررات ملی ساختمان و آیین نامه بتن ایران انجام می شود. این تفاوت در قوانین مربوط به مقدار پوشش در میلگردهای محیطی بدنه لوله، میلگردهای اتصالات و همچنین جاگذاری مشهود است.
تفاوت پوشش در میلگردهای محیطی بدنه لوله
در لوله های بتنی مسلح، چیدمان های مختلفی برای میلگردهای محیطی بدنه به کار می رود. به مجموعه ای از میلگردهای طولی و خاموت ها که به صورت یک قفسه بسته می شوند، قفسه میلگردگذاری می گویند. این قفسه ها می توانند به صورت دایره ای و بیضوی باشند. البته ضوابطی برای میلگردگذاری محل اتصال و سر ساده لوله نیز وجود دارد.












به طور کلی، قفسه میلگردهای محیطی در کل طول لوله و در هر سطح مقطع می توانند شامل دو لایه برای لوله های با ضخامت کمتر از ۱۸۰ میلی متر یا سه لایه برای لوله های با ضخامت جداره ۱۸۰ میلی متر و بیشتر باشند. فاصله لایه ها نباید به بیش از قطر یک میلگرد طولی به علاوه ۶ میلی متر برسد. لایه ها باید طوری به یکدیگر متصل شوند که یک قفسه منفرد تشکیل دهند. در ادامه تفاوت انواع لوله بتنی از نظر نوع پوشش میلگرد محیطی بدنه بررسی می شود.

میلگرد محیطی با قفسه میلگردگذاری دایره ای
در تفاوت انواع لوله بتنی از نظر ضخامت بدنه در میلگردگذاری دایره ای، باید به میزان کاور آن ها اشاره کنیم. هنگامی که فقط یک قفسه میلگردگذاری دایره ای در لوله بتنی مسلح انجام شود، پوشش بتن باید بین ۳۵ تا ۵۰ درصد ضخامت جداره باشد. البته برای لوله هایی با ضخامت جداره کمتر از ۶۳ میلی متر، حداقل مقدار کاور ۱۹ میلی متر در نظر گرفته می شود؛ اما در لوله هایی با دو قفسه میلگردگذاری دایره ای، حداقل کاور در نظر گرفته شده باید ۲۵ میلی متر باشد.
میلگرد محیطی با قفسه میلگردگذاری بیضوی
در لوله های بتنی مسلح با قفسه میلگردگذاری بیضوی، حداقل میزان کاور ارتباط مستقیمی با ضخامت جداره دارد. در جداره هایی با ضخامت ۶۳ میلی متر یا بیشتر، پوشش حفاظتی بتن باید حداقل ۲۵ میلی متر روی سطح درونی لوله در راستای قطر عمودی و سطح بیرونی لوله در راستای قطر افقی باشد. البته در ضخامت جداره کمتر از ۶۳ میلی متر، مقدار پوشش حفاظتی به ۱۹ میلی متر در قطرهای افقی و عمودی کاهش پیدا می کند.

میلگرد محیطی در محل اتصال
اگر میلگردهای محیطی استفاده شده در لوله بتنی مسلح در قسمت اتصال ادامه پیدا نکنند، ضوابط مربوط به حداقل میزان پوشش در لوله های بتنی متفاوت می شود. در این مواقع، حداکثر فاصله طولی با آخرین میلگرد محیطی از شانه داخلی سرلاله یا انتهای نر لوله باید ۷۵ میلی متر باشد. البته در صورتی که این فاصله از نصف ضخامت جداره لوله بیشتر شود، شرایط متفاوت خواهد بود. در این شرایط باید حداقل پوشش روی آخرین میلگرد محیطی نزدیک شانه قسمت سرساده باید ۱۳ میلی متر باشد.
میلگرد محیطی سرساده لوله
اگر در لوله بتنی مسلح قسمت سر ساده یا سرلاله لوله میلگردگذاری شود، حداقل کاور روی آخرین میلگرد محیطی باید در قسمت سرلاله ۱۳ میلی متر و برای قسمت سر ساده ۶ میلی متر باشد.
تفاوت پوشش در میلگردهای اتصالات
مطابق آیین نامه میلگردگذاری لوله بتنی مسلح، پوشش روی میلگرد باید در تمام نقاط محیط لوله و اتصال یکسان باشد. در صورتی که میلگردهایی با شکل خاص به کار برده شود، این فاصله باید از نقاط روی میلگرد که به انتهای لوله نزدیک تر است، در نظر گرفته شود. البته مقدار کاور به طول اتصال نیز بستگی دارد. این طول برابر با طول داخلی قسمت سر لاله یا طول بیرونی قسمت سر ساده از شانه تا انتهای لوله است. بنابراین می توان گفت که تفاوت انواع لوله بتنی از نظر ضخامت بدنه در میلگردهای اتصالات نیز دیده می شود.
در اتصالات فاقد واشر لاستیکی، برای لوله های با قطر ۹۰۰ میلی متر یا بیشتر باید قسمت سرلاله یا سر ساده، میلگرد محیطی داشته باشند. این میلگرد می تواند قفسه ای مجزا بوده یا ادامه دهنده میلگرد جداره باشد. اگر قسمت سر لاله یا سر ساده نیاز به میلگردگذاری داشته باشد، حداقل کاور روی آخرین میلگرد محیطی باید برابر حداقل میزان نصف طول اتصال و یا ۷۵ میلی متر در نظر گرفته شود.
در اتصالاتی که واشر لاستیکی دارند و قطر لوله آن ها ۳۰۰ میلی متر یا بیشتر است، قسمت سرلاله نیاز به میلگردگذاری محیطی دارد. این میلگرد باید در امتداد میلگرد قفسه بیرونی قرار گیرد یا تک قفسه باشد. البته می تواند به تنهایی یک قفسه مجزا داشته باشد که هر متر مربع آن حداقل برابر با سطح میلگرد طولی باشد. در صورت به کار گیری قفسه مجزا، دنباله قفسه باید به درون جداره امتداد پیدا کند و حداقل تا ۲۵ میلی متر از درون شانه بگذرد. وقتی سرلاله نیاز به میلگردگذاری دارد، حداکثر پوشش انتهایی روی آخرین میلگرد محیطی مورد توجه قرار می گیرد. این مقدار باید حداکثر برابر ۵۰ میلی متر باشد.

ارتباط پوشش با رواداری جاگذاری میلگردهای لوله بتنی
محل قرار گرفتن میلگرد باید با ضوابط مربوط به رواداری هم راستا باشد. حداکثر رواداری مجاز در جاگذاری میلگردهای بدنه لوله می تواند ۱۰ درصد بیشتر یا کمتر از ضخامت جداره لوله یا ۱۳ میلی متر کمتر یا بیشتر از آن باشد (هر کدام که بزرگتر است). اگر رواداری در جاگذاری میلگردها از مقدار گفته شده بیشتر شود، باید روی آن ها آزمون سه لبه ای با نمونه گیری واقعی انجام داد. شرط تایید مقدار رواداری نیز وابسته به نتایج آزمایش است.
در این صورت پوشش حفاظتی روی میلگردها باید از ۶ میلی متر در قسمت سرساده لوله و ۱۳ میلی متر در قسمت های دیگر لوله بیشتر باشد. البته الزامات مربوط به حداقل پوشش در مورد سطوح جفت شدن، لوله هایی با اتصال بدون واشر لاستیکی و برای شیارهای واشر برای اتصالات با واشر لاستیکی قابل اعمال نیست. همچنین اگر میلگردهای محیطی حلقوی به کار رفته باشد، آخرین حلقه می تواند تا انتهای سطح اتصال ادامه پیدا کند، به شرط آنکه پوشش حفاظتی حلقه ها حداقل ۲۵ میلی متر باشد.
عمران مدرن؛ عرضه کننده انواع لوله بتنی
برای انتخاب تخصصی لوله بتنی باید با تفاوت انواع لوله بتنی از نظر ضخامت بدنه و نوع پوشش بتن روی میلگرد آشنا شوید. لوله های بتنی مسلح تنوع بالایی در ابعاد و اندازه دارند و با قیمت های مختلف به فروش می رسند. انواع این لوله با قیمت کارخانه در عمران مدرن عرضه می شوند. برای دریافت مشاوره تخصصی، کسب اطلاعات تکمیلی و ثبت سفارش با کارشناسان مجموعه تماس بگیرید.
سوالات متداول
به کمترین فاصله میان سطح بیرونی میلگرد و نزدیک ترین سطح بتن، کاور بتن می گویند. این پوشش از میلگرد در برابر رطوبت و خوردگی محافظت کرده و انتقال مناسب تنش بین بتن و فولاد را امکان پذیر می کند.
در لوله ای که یک قفسه دایره ای دارد، ضخامت پوشش باید بین ۳۵ تا ۵۰ درصد ضخامت جداره باشد. برای جداره های کمتر از ۶۳ میلی متر، حداقل کاور ۱۹ میلی متر و در لوله هایی با دو قفسه دایره ای، حداقل ۲۵ میلی متر در نظر می گیرند.
اگر انحراف محل میلگرد از رواداری مجاز بیشتر باشد، لوله باید با نمونه گیری واقعی تحت آزمایش سه لبه ای قرار گیرد. تایید یا رد محصول در این شرایط به نتیجه آزمایش و تامین حداقل پوشش حفاظتی مورد نیاز بستگی دارد.
برای مطالعه بیشتر:
دیدگاهتان را بنویسید