تست مخرب جوش

تست مخرب جوش به منظور تهیه‌ مشخصات عملیات جوش و بررسی تطابق فرآیند جوشکاری و نمونه جوش با استانداردها در دستور کار قرار می گیرد. سنجش کیفیت جوش و مقاومت و یکپارچگی آن از اهمیت زیادی برخودار است. چراکه ماهیت و اندازه نقص ، می تواند کارکرد آنی قطعه را تحت تاثیر قرار ‌دهد. از طرفی خستگی یا خوردگی نیز ممکن است موجب ایجاد ترک در جوش گردد.

گاهی نیز جهت سنجش کیفیت جوش، نمونه ‌هایی از جوش برداشته می ‌شود تا کیفیت جوشکاری مورد بررسی قرار گیرد. خصوصیاتی که در تست مخرب جوش مورد بررسی قرار می گیرد شامل یکنواختی ، محل و عمق نفوذ جوش ‌ها، ساختارهای متالورژیکی جوش ، ناحیه‌ همجوشی ، سختی جوش و ... است.

هزینه تست مخرب جوش

هزینه تست مخرب جوش بر حسب نوع تست متغیر است. به طوری که در هریک از این روش ها به تجهیزات و دستگاه های مختلفی نیاز است که قیمت و دقت این تجهیزات بر روی نتیجه نهایی تست موثر است. نوع و محل جوش و تواتر تست نیز از دیگر پارامتر های موثر بر قیمت تست مخرب جوش می باشد. 

کاربرد تست مخرب جوش

• ارزیابی کیفیت فلز پایه و مواد مصرفی جوشکاری
• ارزیابی کیفیت طراحی اتصال
• ارزیابی صلاحیت جوشکار
• ارزیابی متالوگرافی جوش
• ارزیابی مقاومت اتصال در شرایط مختلف

انواع تست مخرب جوش

تست های مخرب جوش انواع مختلفی دارند که از رایج ترین آن ها می توان به تست شیمیایی ، تست سختی سنجی ، تست کششی ، تست خمشی ، تست ضربه ، تست فشرده سازی و تست شکست نمونه شیاردار اشاره کرد. درادامه به معرفی انواع تست مخرب جوش پرداخته شده است.

تست‌ مخرب جوش شیمیایی

تست‌ مخرب جوش شیمیایی جهت سنجش کیفیت شیمیایی یا مقاومت در برابر خوردگی فلز پایه و فلز جوش استفاده می‌ شود. به طوری که تحلیل شیمیایی می تواند مشخص کند که در حین جوشکاری اجزاء نامطلوبی به فلز جوش اضافه شده است یا ترکیب شیمیایی آن مطلوب است.

از طرفی تست‌ مخرب جوش شیمیایی ‌می تواند مقاومت خوردگی جوش را مورد بررسی قرار دهد. اما مقاومت جوش در برابر خوردگی به سبب محدودیت های مربوط به هزینه و زمان ، معمولاً تحت شرایط آزمایشگاهی مورد بررسی قرار می گیرد.

تست‌ مخرب جوش سختی سنجی

تست‌ مخرب جوش سختی سنجی مقاومت مواد در برابر فرسایش را اندازه می ‌گیرد. روش انجام آن به نحوی است که تحت یک بار مشخص ،‌ یک توپ فولادی کوچک سخت یا یک تیغه الماسی به سطح فلز اعمال می شود. سپس عمق نفوذ به صورت مستقیم ، توسط دستگاه و یا با توجه به ابعاد جوش تعیین می ‌شود. در نهایت بر اساس عمق نفوذ ، میزان سختی جوش مشخص می گردد.

تست مخرب جوش کششی

تست مخرب جوش کششی به منظور تعیین مقاومت اتصال جوش مورد استفاده قرار می‌ گیرد. در تست مخرب جوش کششی یک نیروی کششی تا زمان گسیختگی به قطعه اعمال می‌ گردد. سپس بر اساس نتایج تست ، خواصی نظیر نقطه‌ تسلیم یا مقاومت تسلیم ، مقاومت نهایی و شکل پذیری جوش محاسبه می ‌شود. از طرفی نمونه‌ های این نوع از تست مخرب جوش عمدتا به صورت عمود بر جوش تهیه می شوند.

تست مخرب جوش خمشی

یکی دیگر از تست های مخرب جوش ، تعیین مقاومت خمشی جوش است. به طوری که در این تست مخرب جوش ، قطعه تحت مقدار مشخصی از خمش و فشار قرار می گیرد. سپس مقاومت شکست نمونه تعیین می گردد. تست مخرب جوش خمشی انواع مختلفی دارد که از رایج ترین آن ها می توان به خمش هدایت شده، خمش آزاد و خمش از پشت اشاره نمود. به طوری که در این آزمایش ، اتصال جوشی را در جهت عرضی ، جهت ریشه و سطح جوش تحت خمش قرار می دهند.

تست مخرب جوش ضربه

تست ضربه یکی از تست های مخرب کنترل کیفیت جهت ارزیابی حساسیت به ترک و مقایسه آن با چقرمگی نسبی مصالح مهندسی می باشد. به عبارتی این تست مخرب جوش جهت تعیین مقاومت ضربه‌ ای جوش و فلز پایه در یک سازه جوش‌ استفاده می شود. دستگاه تست مخرب جوش ضربه از یک پاندول مدرج تشکیل شده است که هنگام حرکت با نمونه برخورد می کند. لازم به ذکر است در تست ضربه اختلاف ارتفاع پاندول ، انرژی جذب شده توسط نمونه جوش می باشد.

جهت انجام این تست مخرب جوش ، نمونه تحت تنش سه بعدی قرار گرفته و قابلیت تغییر شکل پلاستیک در آن محدود می گردد. سپس نمونه جوش تحت یک اضافه بار در اثر ضربه‌ پاندول شکسته می ‌شود. در نهایت چقرمگی ضربه‌ جوش با اندازه‌ گیری انرژی جذب شده در محل شکستگی نمونه تعیین می ‌شود.

تست مخرب جوش فشرده سازی

یکی دیگر از تست های مخرب جوش ، تست فشرده سازی می باشد. به طوری که دستگاه به صورت طولی تا زمانی که یک ترک یا فرورفتگی بر روی قسمت محدب نمونه ایجاد شود یا نمونه از وسط خم شود، تحت فشار قرار می گیرد.

تست مخرب جوش شکست نمونه شیار ‌دار

تعیین مقاومت شکست نمونه شیار ‌دار یکی از تست های مخرب کم هزینه است به طوری که در ابتدا یک شیار در نمونه جوش ایجاد می شود. سپس ضرباتی با استفاده از چکش به قسمت شیاردار نمونه جوش اعمال می شود. در نهایت سنجش کیفیت نمونه جوش در این تست مخرب جوش با استفاده از تعیین میزان مقاومت ضربه ‌ای براساس نیروی لازم برای شکستن نمونه، مقدار لنگر ایجاد شده در هنگام شکست و کیفیت ظاهری سطح شکسته‌ شده ، تعیین می ‌شود.