اتصالات لوله پنج لایه

اتصالات لوله پنج لایه یا به اختصار اتصالات پنج لایه ، شامل قطعات پلیمری، فلزی یا ترکیبی فلز و پلیمر هستند. از این قطعات برای ایجاد اتصال بین لوله های پنج لایه، تغییر مسیر، تغییر سایز، اتصال به تجهیزات مختلف و انشعاب گیری استفاده می شود. کاربرد اصلی لوله های پنج لایه و اتصالات لوله های پنج لایه در سیستم های گرمایشی است. بنابراین همانند لوله ها، اتصالات ۵ لایه نیز باید تحمل گرمای جریان های آب گرم را در بلندمدت داشته باشند. اتصالات در لوله کشی ها از حساسیت بالایی بوده و ضامن کیفیت عملکرد سیستم هستند.

اتصالات لوله پنج لایه از نظر روش ایجاد اتصال به چند دسته تقسیم می شوند که هر کدام مزیت های منحصر به فردی دارند. علاوه بر نحوه اتصال، جنس بدنه اتصالات لوله 5 لایه نیز بر سطح کیفی قطعات موثر هستند. اولین هدف در ایجاد اتصالات لوله های پنج لایه ، عدم نشتی است. در کنار این مورد، عدم خوردگی، زنگ زدگی و رسوب گرفتگی نیز از اهمیت بالایی برخوردارند. استفاده از اتصالات استاندارد و باکیفیت نه تنها باعث دسترسی به اهداف مذکور می شود، بلکه باعث کاهش افت فشار و جلوگیری از خرابی های زود هنگام و پرداخت هزینه های مربوطه می شود.

قیمت اتصالات پنج لایه

قیمت اتصالات پنج لایه تابعی از پارامترهای متعدد است. اصلی ترین این پارامترها شامل سایز و نحوه اتصال قطعه می شوند. علاوه بر موارد گفته شده، عوامل موثر دیگری در قیمت اتصالات پنج لایه دخیل هستند که در جدول زیر با توجه به درجه اهمیت آن ها ذکر شده اند. از طرفی باید توجه داشت که نوسانات قیمت فلز و نفت نیز تاثیری مستقیم در هزینه قابل پرداخت برای این اتصالات دارد.

جدول 1 – عوامل موثر بر قیمت اتصالات لوله پنج لایه

به عنوان یک قاعده کلی، از آنجایی که فلز از پلیمر گرانتر است، لذا قطعات تماما فلزی از قطعات ترکیبی فلز و پلیمر گران تر بوده و همچنین این قطعات ترکیبی از قطعات تماما پلیمری با ارزش تر هستند. از طرفی با افزایش سایز اتصالات ۵ لایه ، میزان متریال مورد نیاز برای تولید قطعات افزایش می یابد که این مورد باعث افزایش قیمت می گردد. معمولا برندهای کمتر شناخته شده محصولات مقرون به صرفه تری ارائه می دهند. در صورت خرید از این تولیدکننده ها باید از کیفیت محصولات و خدمات پس از فروش آن ها اطمینان حاصل نمود.

راهنمای خرید اتصالات لوله پنج لایه

اولین مرحله انتخاب نحوه اتصال لوله پنج لایه است. هر روش اتصال، مزیت ها و نقاط ضعف خود را دارند. باید توجه داشت برخی از روش ها مانند اتصال کلمپی مختص سایزهای بزرگ تر هستند. توصیه می شود که برند قطعات اتصالات لوله ۵ لایه با برند لوله ها تا حد امکان یکسان باشد. نهایتا برای اطمینان از بهترین تصمیم، کارشناسان عمران مدرن می توانند با ارائه مشاوره ای دقیق، بهترین گزینه ها را معرفی کرده و بهترین قیمت را پیشنهاد دهند.

انواع قطعات اتصالات لوله پنج لایه

هر یک از قطعات اتصالات پنج لایه برای برآورده نمودن هدف خاصی طراحی شده اند. لازم به ذکر است که وظایف برخی قطعات ممکن است هم پوشانی داشته باشند و به همین علت به جای یکدیگر به کار روند. مهمترین قطعات اتصال لوله پنج لایه عبارتند از: 

• زانو: زانوها اتصالاتی هستند که زاویه مسیر لوله را تغییر می دهند. متداول ترین زانویی ها ۴۵ و ۹۰ درجه هستند. این قطعات در انواع توپیچ یا روپیچ نیز موجود هستند که امکان اتصال به شیرآلات یا سایر تجهیزات را فراهم می نمایند.
• سه راهی: از این قطعه برای ایجاد اتصال بین سه لوله یا ایجاد انشعاب استفاده می شود. این سه مسیر می توانند در سایزهای مشابه یا مختلف باشند. علاوه بر این یک یا چند خروجی این قطعه می توانند به صورت توپیچ یا روپیچ باشند که برای اتصال به شیرآلات یا تجهیزات آبی تعبیه شده اند. سه راهی را می توان پر استفاده ترین اتصالات لوله پنج لایه دانست.
• بوشن: در دو نوع ساده و تبدیلی موجود هستند که اتصال رو لوله به یک دیگر را بدون تغییر مسیر ممکن می سازد. همچنین یک یا هر دو از طرف این قطعه می تواند به صورت توپیچ باشد.
• مهره ماسوره: یکی از کاربردی ترین اتصالات لوله 5 لایه است که به سادگی قابل باز و بسته شدن است. این اتصال برای نقاطی که نیاز به بررسی و بازدید دوره ای دارند گزینه ای ایده آل است.
• درپوش: برای مسدود نمودن مسیر لوله در محل های انتهایی یا انسداد موقت برای ایجاد انشعاب مورد استفاده قرار می گیرد. 

قطعات جانبی اتصالات لوله پنج لایه

قطعات جانبی اتصالات لوله پنج لایه از لوازمی هستند که برای تکمیل نصب و اطمینان از عملکرد بهینه سیستم لوله کشی الزامی هستند. برخی از این قطعات شامل موارد زیر است:

• بست ساده: قطعه ای پلاستیکی برای جلوگیری از جابجا شدن و افتادگی لوله ها.
• بست خاردار: برای مهار و عدم جابجایی لوله های گرمایش از کف.
• اورینگ: حلقه ای پلیمری برای اطمینان از آب بندی اتصالات لوله ۵ لایه.
• حلقه اتصال: حلقه ای که بر روی لوله و قطعه پرسی اتصالات لوله پنج لایه نصب می شود تا از نشتی جلوگیری نماید.
• صفحه نصب: صفحه ای فلزی که برای تراز نمودن شیرآلات استفاده می شود.

نحوه ایجاد اتصال در اتصالات لوله پنج لایه

متصل کردن قطعات اتصالات لوله پنج لایه به لوله های متناظر به پنج روش متفاوت انجام می گیرد.

اتصال پرسی

در اتصال پرسی ابتدا حلقه اتصال بر روی لوله بریده شده قرار می گیرد، سپس دهانه لوله توسط دستگاه مخصوص گشاد می شود تا دهانه آن بر روی دهانه قطعه اتصال قرار بگیرد. بعد از قرار گرفتن دهانه لوله بر ورودی قطعه اتصال، حلقه اتصال به کمک دستگاه هیدرولیکی بر روی محل هم پوشانی دهانه لوله و اتصالات قرار گرفته و نهایتا یک اتصال مستحکم و آب بندی شده ایجاد می شود. آب بندی قوی این اتصالات از اصلی ترین نقاط قوت آن است. اما باید توجه داشت که این اتصالات قابل باز شدن نیست.

اتصال کوپلی

اتصالات لوله پنج لایه از نوع کوپلی حاوی یک مهره و حلقه فشاری در داخل بدنه هستند. پس از قرار گیری لوله در داخل ورودی قطعه، با محکم کردن مهره، حلقه فشاری درون قطعه تنگ تر شده و بر روی لوله قرار گرفته تا با اعمال فشار و نیرو به لوله باعث ایجاد یک اتصال محکم و غیر قابل نشت شود. این اتصالا قابل باز شدن هستند و نیاز به دستگاه خاصی ندارند، اما سرعت اجرای آن ها پایین است.

اتصال کلمپی

نحوه اتصال در اتصالات لوله پنج لایه کلمپی بدین شکل است که لوله بر روی ورودی قطعه اتصال جای می گیرد. حلقه کلمپ یا بست روی لوله قرار گرفته و پس از سفت کردن پیچ های حلقه، کلمپ بر روی لوله فشرده می شود و لوله بر روی قطعه اتصال قفل می شود. این اتصال بیشتر مناسب لوله های قطور است که فشار آب در آن ها بیشتر است. سرعت نصب در این اتصالات بالا است اما تولید آن ها در صنعت رایج نیست.

اتصال کلیکی

در اتصالات کلیکی، لوله پنج لایه پس از برش خوردن به صورت دستی به داخل اتصال فشار داده می شود، تا جایی که صدای جا افتادن و قفل شدن لوله در داخل اتصال شنیده شود. نقطه قوت اتصالات کلیکی سرعت بالای اجرای آن است. اما همانند اتصالات کلمپی، تولید قطعات آن خیلی رایج نیست.

اتصال رزوه ای

اتصالات رزوه ای یکی از پرکاربردترین و قدیمی ترین اتصالات هستند. اتصال این نوع توسط رزوه های نری و مادگی انجام می گیرد. بر خلاف سایر انواع اتصالات که آب بندی توسط اورینگ انجام می شود، در اتصالات رزوه ای معمولا از نوار تفلون برای این مهم استفاده می گردد. از مزایای این اتصالات می توان به قابلیت باز و بسته شدن اشاره نمود. از طرفی ایراد اصلی این اتصالات آب بندی ضعیف است.