عمران مدرن بازار نوین ارتباطات ساختمانی
سقف وافل از سیستم های نوین سازه ای به شمار می آید که در سال های اخیر به دلیل صرفه اقتصادی، وزن کم، عملکرد مناسب در دهانه های بزرگ و امکان اجرای سریع، در پروژه های ساختمانی ایران بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این نوع سقف به کمک قالب های پلاستیکی یا کامپوزیتی اجرا می شود و با حذف بتن اضافی در ناحیه غیر مؤثر، مقاومت خمشی دال را افزایش می دهد و از هزینه های پروژه می کاهد. در ادامه به بررسی کامل سقف وافل چیست ، نحوه اجرا و کاربردهای آن، می پردازیم.
سقف وافل چیست
سقف وافل یا همان وافل سقف ، نوعی دال بتنی شبکه ای و حفره دار است که به واسطه همین طراحی، وزن مرده سازه کاهش یافته و در عین حال از مقاومت بسیار بالایی برخوردار است. در پاسخ به این پرسش که وافل سقف چیست ، می توان گفت وافل نوعی قالب و سیستم سازه ای مدرن است که در اجرای سقف های بتنی استفاده می شود تا بتن به صورت منظم در دو جهت شکل گرفته و شبکه ای از تیرهای متقاطع ایجاد شود. این ساختار مشبک که با استفاده از قالب های مخصوص شکل می گیرد، علاوه بر کاهش مصرف بتن و میلگرد، امکان تحمل بارهای سنگین و اجرای دهانه های بزرگ بدون ستون میانی را فراهم می کند. همین ویژگی باعث شده سقف وافل در پروژه های مدرن جایگزینی مناسب برای سقف های سنتی باشد.
از سوی دیگر، زیبایی ظاهری وافل سقف و قابلیت اجرای نمای اکسپوز، آن را به گزینه ای محبوب در ساختمان های مسکونی، تجاری، اداری، صنعتی، سالن های ورزشی و پارکینگ های طبقاتی تبدیل کرده است.
مشخصات سقف وافل چیست
پس از آشنایی با مفهوم و ویژگی های سیستم وافل سقف ، اکنون زمان آن رسیده است که مشخصات فنی سقف وافل را بررسی کنیم. در جدول زیر، مهم ترین ویژگی های فنی این سقف نظیر حداکثر دهانه قابل اجرا، ضخامت دال، ابعاد قالب و ستون ها ارائه شده اند.
| ویژگی | مقدار تقریبی به همراه توضیحات مربوطه |
| ارتفاع سقف وافل | بسته به طراحی و نوع قالب بین ۲۵ تا ۵۰ سانتی متر |
| ابعاد ستون ها در سقف وافل | بسته به طراحی سازه ای (معمولا از ۴۰×۴۰ سانتی متر به بالا) |
| وزن هر متر مربع سقف وافل | بین ۳۵۰ تا ۴۵۰ کیلوگرم بر مترمربع |
| حداکثر فاصله ستون ها در سقف وافل | معمولا بین ۶ تا ۱۲ متر (در طراحی خاص حتی تا 18 متر) |
انواع وافل سقف کدامند
سقف های وافل بر اساس جهت انتقال بار به دو نوع یک طرفه و دوطرفه تقسیم می شوند که هر کدام بسته به شرایط پروژه و طول دهانه کاربرد متفاوتی دارند.
سقف وافل یک طرفه
در این نوع، بارها تنها در یک جهت منتقل می شوند و عملکردی مشابه سقف تیرچه بلوک دارد؛ با این تفاوت که تیرچه ها به صورت درجا بتن ریزی شده و قالب ها پس از اجرا جدا می شوند. قالب های مستطیلی شکل این سیستم آن را به گزینه ای مناسب برای دهانه های کوتاه حدود ۸ تا ۹ متر تبدیل کرده است. در وافل یک طرفه، تیرچه ها و آرماتورگذاری در یک راستا انجام می شود که این موضوع مصرف میلگرد و هزینه اجرا را کاهش داده و به انسجام بهتر سقف هنگام اتصال به تیرها و ستون ها کمک می کند.
سقف وافل دوطرفه
در سقف وافل دوطرفه، بارها در دو جهت عمود بر هم منتقل می شوند. با استفاده از قالب های مربعی و چیدمان متقاطع تیرچه ها، نیرو به طور یکنواخت توزیع شده و امکان اجرای دهانه های بلند تا حدود ۱۸ متر فراهم می گردد. آرماتورگذاری در دو جهت انجام می شود؛ بنابراین مصرف میلگرد و هزینه اجرا نسبت به مدل یک طرفه بیشتر است. با این حال، این سیستم از نظر لرزه ای عملکرد بهتری دارد و برای فضاهای حساس به لرزش مانند سالن ها، طبقات تجاری و پروژه های پر تردد مناسب تر است. ضخامت این دال نیز معمولاً ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی متر و متناسب با دهانه، قابل تغییر است.
جدول مقایسه انواع وافل سقف
برای درک بهتر سقف وافل یک طرفه و دو طرفه، مشخصات هر یک از آن ها را در جدول زیر گردآوری کرده ایم.
| ویژگی | وافل یک طرفه | وافل دو طرفه |
| جهت انتقال نیرو | یک جهته | دو جهته |
| شکل قالب | مستطیلی | مربعی |
| میزان مصرف میلگرد | کمتر | بیشتر |
| حداکثر دهانه قابل اجرا | حدود ۸ تا ۹ متر | تا ۱۸ متر |
| مقاومت خمشی در وسط دهانه | کمتر از نوع دوطرفه | بالا و مناسب برای دهانه های بزرگ |
| کاربرد | دهانه های کوتاه و پروژه های کوچک | دهانه های بلند و فضاهای پر تردد یا حساس به لرزش |
| مصرف بتن و هزینه اجرا | کمتر و اقتصادی | بیشتر، اما با عملکرد بهتر |
| نحوه آرماتور گذاری | در یک جهت | در دو جهت (متقاطع) |
| مقاومت در برابر لرزش | متوسط | بالا، به ویژه در فضاهای پرجمعیت |
مراحل اجرای وافل سقف چیست
اجرای وافل سقف فرآیندی مرحله به مرحله است که با وجود سادگی، نیازمند دقت و هماهنگی بین تیم قالب بندی، آرماتور بندی و بتن ریزی است. به طور کلی، روند اجرا شامل آماده سازی بستر، چیدمان قالب ها، آرماتورگذاری و در نهایت بتن ریزی است. در ادامه، با مراحل اصلی اجرای سقف وافل آشنا می شوید.
- آماده سازی و قالب بندی زیرین: عملیات جک گذاری انجام شده و بستر اولیه برای قرارگیری قالب ها تراز می گردد.
- چیدمان قالب های وافل: قالب ها طبق نقشه سازه جهت ایجاد شبکه منظم حفره ها، قرار داده می شوند.
- آرماتورگذاری: شبکه میلگرد بالا و پایین اجرا شده و تقویتی ها متناسب با دهانه و بار وارده نصب می شوند.
- بتن ریزی و ویبره: بتن با اسلامپ مناسب ریخته شده و برای جلوگیری از ایجاد حفره و کرموشدگی، فرآیند متراکم سازی انجام می شود.
- بازکردن قالب ها: پس از گیرش بتن، قالب ها جدا شده و برای استفاده مجدد جمع آوری می شوند.
مزایای سقف وافل چیست
سقف وافل مجموعه ای از مزایای سازه ای، اقتصادی و معماری را ارائه می دهد که همین مزایا، آن را به یکی از پر کاربرد ترین سیستم های سقفی در پروژه های مدرن تبدیل کرده است. از نظر هزینه و زمان اجرا، وافل سقف نسبت به سیستم هایی مانند یوبوت و کوبیاکس مقرون به صرفه تر بوده و سرعت اجرای بالاتری دارد. وزن کمتر سقف وافل در مقایسه با سقف های عرشه فولادی و تیرچه بلوک، در کاهش بار مرده سازه و بهبود عملکرد لرزه ای تأثیر مستقیم می گذارد. همچنین، امکان اجرای دهانه های بلند بدون نیاز به ستون میانی، منجر به افزایش کاربرد سقف واقل در پروژه های بزرگ می شود.
این سیستم به دلیل رفتار مناسب در برابر خزش، دوام بالاتری نسبت به دال های معمولی دارد و طراحی مشبک آن نیز تصویری زیبا و منظم در زیر سقف ایجاد می کند که برای نماهای اکسپوز بسیار ایده آل است. از سوی دیگر، قالب های وافل سبک، بادوام و قابل استفاده تا ۵۰ بار بوده و جدا کردن بتن از آن ها به راحتی صورت می گیرد. وجود فضای کافی برای عبور تأسیسات یا اجرای عایق های صوتی و حرارتی از دیگر مزایای مهم این سقف به شمار می آید. در نهایت، جنس کامپوزیتی و قابل بازیافت قالب های وافل سقف ، این سیستم را به گزینه ای دوست دار محیط زیست تبدیل کرده است.
معایب سقف وافل چیست
با وجود مزایای متعدد، سقف وافل محدودیت هایی نیز دارد که هنگام انتخاب این سیستم باید مورد توجه قرار گیرد. هزینه اولیه تهیه قالب های وافل نسبت به سایر قالب ها بالاتر است و اجرای آن در سقف های شیب دار مناسب نیست. علاوه بر این، وافل سقف به تنهایی عایق صوتی مناسبی نیست و معمولاً به نصب سقف کاذب یا کناف نیاز دارد که این موضوع، منجر به افزایش هزینه نهایی می شود. از نظر مقاومت در برابر آتش سوزی نیز عملکرد سقف وافل نسبت به دال های ضخیم تر، کمتر است و زمان مقاومت آن در برابر حریق کوتاه تر می باشد.
کاربردهای سقف وافل
همانطور که در بخش های پیشین ذکر شد، سقف وافل نوعی دال بتنی یک طرفه یا دوطرفه با حفره های منظم است که با استفاده از قالب های مخصوص اجرا می شود. این طراحی شبکه ای باعث کاهش وزن مرده سازه، افزایش مقاومت خمشی و ایجاد ظاهری منظم و زیبا در زیر سقف می شود. همین ویژگی ها باعث شده اند سقف وافل برای سازه هایی که عملکرد سازه ای قوی، کاهش وزن مرده و طراحی اقتصادی اهمیت دارد، گزینه ای ایده آل باشد. کاربردهای متداول سقف وافل شامل موارد زیر است:
- ساختمان های اداری، تجاری، آموزشی و فضاهای با دهانه زیاد
- پارکینگ های طبقاتی و فضاهای بدون ستون میانی
- ساختمان های مسکونی لوکس با نیاز به مقاومت لرزه ای بالا
- فرودگاه ها، سالن های نمایش، آمفی تئاتر ها و مراکز همایش
- پروژه های معماری مدرن با سقف اکسپوز و فرم منظم
سوالات متداول
سقف وافل نوعی دال بتنی مشبک است که به منظور پوشش دهانه های بزرگ بدون نیاز به ستون میانی، با کاهش وزن مرده و مصرف مصالح، طراحی می شود. قالب های وافل معمولاً از پلاستیک فشرده (پلی پروپیلن) یا فایبرگلاس ساخته می شوند.
دهانه های سقف یک طرفه معمولاً تا ۸–۹ متر و دهانه های سقف دوطرفه تا حدود ۱۸ متر قابل اجرا هستند.
وزن سقف وافل معمولاً بین ۳۵۰ تا ۵۵۰ کیلوگرم بر متر مربع متغیر است و به ضخامت دال و نوع آرماتور بستگی دارد. این وزن نسبت به سقف های سنتی مانند تیرچه بلوک کمتر است و در نتیجه، بار مرده سازه کاهش می یابد.
برای مطالعه بیشتر:
دیدگاهتان را بنویسید