نحوه انتخاب موتور آسانسور مناسب
انتخاب موتور آسانسور باید بر اساس مشخصات فنی ساختمان و نیاز واقعی کاربران انجام شود. تعداد طبقات و ارتفاع مسیر حرکت، ظرفیت کابین بر اساس تعداد نفرات، سرعت مورد نیاز و میزان تردد، از عوامل اصلی این انتخاب هستند. با این حال، تعیین قدرت موتور تنها با در نظر گرفتن تعداد طبقات یا ظرفیت حمل امکان پذیر نیست. وزن کابین، وزنه تعادل، راندمان سیستم محرکه و شرایط بهره برداری نیز در محاسبات موثرند. بنابراین، نحوه انتخاب موتور آسانسور مناسب مستلزم بررسی هم زمان این معیارها و انتخاب موتوری متناسب با عملکرد مورد انتظار از آسانسور است.
ظرفیت و سرعت آسانسور باید متناسب با کاربری ساختمان و نیاز جا به جایی افراد تعیین شوند؛ انتخاب نهایی موتور نیز بر مبنای محاسبات توان و سازگاری تجهیزات صورت گیرد. همچنین، رعایت الزامات مرتبط با ظرفیت، سرعت و طراحی آسانسور در مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان اهمیت دارد. انتخاب صحیح میان موتورهای گیربکس دار و گیرلس نیز می تواند بر مصرف انرژی، کیفیت حرکت، فضای مورد نیاز نصب و هزینه های نگهداری تاثیر بگذارد. درنتیجه، موتور مناسب موتوری نیست که صرفا توان بالاتری داشته باشد، بلکه باید از نظر فنی، اقتصادی و عملکردی با نیازهای ساختمان هماهنگ باشد.
موتورهای آسانسور از نظر نحوه عملکرد به دو سیستم اصلی کششی و هیدرولیک تقسیم می شوند. در سیستم کششی، موتور با چرخاندن فلکه و حرکت سیم بکسل ها، کابین و وزنه تعادل را جا به جا می کند. موتور گیربکس دار با استفاده از جعبه دنده، نیروی چرخشی را منتقل می کند. این موتور معمولا برای ساختمان های مسکونی کم ارتفاع تا میان مرتبه، مجتمع های کوچک و پروژه هایی با محدودیت بودجه مناسب است. در مقابل، موتور گیرلس بدون جعبه دنده کار می کند و به دلیل راندمان بالا، حرکت نرم و امکان دستیابی به سرعت های بیشتر، برای ساختمان های پرتردد، برج های مسکونی، هتل ها و مراکز تجاری کاربرد دارد. این موتورها در بسیاری از طراحی ها امکان نصب بدون موتورخانه را نیز فراهم می کنند.
در سیستم هیدرولیک، پمپ با ایجاد فشار روغن، جک را به حرکت در می آورد و کابین را بالا می برد؛ پایین آمدن کابین نیز معمولا با کنترل جریان روغن انجام می شود. این سیستم بیشتر برای ساختمان های کم ارتفاع، ویلاها، فروشگاه های کوچک و فضاهایی که سرعت بالا یا تردد زیاد اولویت ندارد، کاربرد دارد. در برخی پروژه ها، انعطاف پذیری در جانمایی تجهیزات و امکان اجرای آسانسور بدون سازه بالاسری متعارف از مزایای آن است البته فضای تجهیزات هیدرولیک و شرایط نصب جک باید بررسی شوند. در نحوه انتخاب موتور آسانسور مناسب ، نوع سیستم باید با ارتفاع مسیر، ظرفیت، سرعت، محدودیت های معماری و میزان تردد هماهنگ باشد.
تعداد طبقات و ارتفاع مسیر حرکت، در تعیین سرعت و توان مورد نیاز موتور آسانسور نقش مهمی دارند. هرچه ارتفاع جابه جایی بیشتر باشد، زمان سفر و شرایط عملکرد آسانسور اهمیت بیشتری پیدا می کند. به همین دلیل، در ساختمان های مرتفع معمولا سرعت های بالاتری برای کاهش زمان انتظار و جابه جایی مسافران در نظر گرفته می شود. در ساختمان های کم طبقه، بسته به ظرفیت و میزان تردد، آسانسور با سرعت پایین تر نیز می تواند پاسخ گوی نیاز کاربران باشد. البته تعداد طبقات به تنهایی معیار تعیین توان موتور نیست و باید همراه با ظرفیت کابین، سرعت طراحی و مشخصات سیستم محرکه بررسی شود.
در نحوه انتخاب موتور آسانسور مناسب، باید میان ارتفاع ساختمان، سرعت مورد نیاز و ظرفیت حمل تناسب برقرار شود. طبق ضوابط طراحی آسانسور در مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان، سرعت و ظرفیت باید با نیاز ساختمان و شرایط بهره برداری متناسب باشند. بنابراین نمی توان برای تمام ساختمان های دارای تعداد طبقات یکسان، موتور مشابهی در نظر گرفت. برای نمونه، یک ساختمان مسکونی شش طبقه با تردد محدود ممکن است به مشخصاتی متفاوت از یک ساختمان اداری شش طبقه با رفت و آمد مداوم نیاز داشته باشد. انتخاب نهایی باید بر اساس محاسبات فنی و بررسی عملکرد مورد انتظار آسانسور انجام شود.
برای انتخاب ظرفیت مناسب آسانسور، ابتدا باید تعداد ساکنان یا کاربران ساختمان و میزان رفت و آمد آن ها در ساعات شلوغ مشخص شود. برای مثال، آسانسور با ظرفیت اسمی ۶۳۰ کیلوگرم معمولاً برای ۸ نفر و آسانسور با ظرفیت ۸۰۰ کیلوگرم برای ۱۰ نفر در نظر گرفته می شود. این مقادیر بر اساس وزن اسمی ۷۵ کیلوگرم برای هر نفر هستند. در ساختمان های مسکونی، تعداد واحدها و تعداد ساکنان و در ساختمان های اداری و تجاری، حجم مراجعات و هم زمانی تردد افراد اهمیت دارد. بنابراین، نحوه انتخاب موتور آسانسور مناسب از تعیین ظرفیت مورد نیاز کابین آغاز می شود. این ظرفیت باید علاوه بر تعداد نفرات، با میزان استفاده از آسانسور نیز متناسب باشد.
پس از مشخص شدن ظرفیت کابین، باید توان موتور متناسب با مشخصات آسانسور محاسبه شود. برای نمونه، در آسانسور کششی، میزان بار متعادل‌شده به وسیله وزنه تعادل بر نیروی مورد نیاز موتور اثر می گذارد؛ به همین دلیل، ظرفیت یکسان الزاما به معنای توان یکسان موتور نیست. انتخاب ظرفیت کمتر از نیاز نیز می تواند باعث شود بخشی از کاربران در ساعات پرتردد برای سفر بعدی منتظر بمانند. در مقابل، افزایش ظرفیت بدون توجه به نیاز واقعی ساختمان ممکن است هزینه خرید و اجرای تجهیزات را بالا ببرد. در نتیجه، ظرفیت کابین باید بر اساس نیاز جا به جایی تعیین شود و موتور با توجه به مشخصات فنی همان سیستم انتخاب شود.
سرعت حرکت کابین یکی از معیارهای مهم در انتخاب موتور است و معمولا بر اساس ارتفاع ساختمان، تعداد توقف ها و میزان تردد تعیین می شود. برای مثال، در یک ساختمان مسکونی کم طبقه با تردد محدود، سرعت حدود ۰٫۶ تا ۱ متر بر ثانیه ممکن است کافی باشد. در مقابل در ساختمان های بلندتر یا مجتمع های پرتردد، سرعت های بالاتر می توانند زمان جا به جایی و انتظار مسافران را کاهش دهند. در نحوه انتخاب موتور آسانسور مناسب، سرعت باید متناسب با نیاز ساختمان تعیین شود. زیرا این موارد افزایش سرعت، توان موردنیاز موتور و الزامات فنی سیستم محرکه را نیز تحت تاثیر قرار می دهد.
برای انتخاب سرعت مناسب، نباید فقط تعداد طبقات را در نظر گرفت. تعداد توقف‌ها، فاصله میان طبقات، زمان شتاب گیری و کاهش سرعت و تعداد سفرهای روزانه نیز بر عملکرد آسانسور اثر دارند. برای نمونه، ممکن است در ساختمانی با طبقات زیاد اما تردد کم، سرعت بسیار بالا ضرورت نداشته باشد؛ درحالی که یک ساختمان اداری با تعداد طبقات مشابه و رفت و آمد متمرکز در ابتدای روز، به بررسی دقیق تری برای کاهش زمان انتظار نیاز دارد. انتخاب نهایی نیز باید با محاسبات فنی و مشخصات تاییدشده تجهیزات مطابقت داشته باشد.
برای برآورد اولیه توان موتور آسانسور، دانستن ظرفیت کابین و سرعت حرکت آن نقطه شروع مناسبی است؛ اما باید نوع سیستم محرکه و وزن متعادل شده کابین نیز مشخص باشد. در آسانسورهای کششی، وزنه تعادل بخشی از وزن کابین و بار آن را خنثی می کند و به همین دلیل موتور تمام وزن مسافران را به تنهایی جا به جا نمی کند. در نحوه انتخاب موتور آسانسور مناسب، هرچه ظرفیت و سرعت مورد نیاز بیشتر باشد، معمولاً توان بیشتری لازم است؛ با این حال، دو آسانسور با ظرفیت یکسان ممکن است به موتورهایی با توان متفاوت نیاز داشته باشند.
برای یک تخمین سرانگشتی، ابتدا ظرفیت آسانسور را از روی مشخصات فنی آن مشخص کنید. در مرحله بعد در جدول فنی سازنده، مدلی را پیدا کنید که با این دو مشخصه مطابقت داشته باشد. برای مثال، در یک آسانسور کششی با ظرفیت ۶۳۰ کیلوگرم و سرعت یک متر بر ثانیه، نمونه هایی از موتورهای گیرلس با توان حدود ۴ تا ۶ کیلووات در کاتالوگ سازندگان دیده می شود. اگر ظرفیت آسانسور ۸۰۰ کیلوگرم باشد یا سرعت به ۱٫۶ متر بر ثانیه افزایش پیدا کند، توان مورد نیاز نیز ممکن است بیشتر شود. این اعداد برای آشنایی با محدوده مشخصات فنی هستند، نه تعیین قطعی موتور مناسب. انتخاب نهایی باید بر اساس محاسبات پروژه و تایید طراح یا شرکت آسانسور انجام شود.
کاربری ساختمان یکی از معیارهای مهم در تعیین مشخصات موتور آسانسور است؛ زیرا تعداد سفرها، ساعات اوج تردد و تعداد کاربران در ساختمان های مختلف تفاوت دارد. در ساختمان های مسکونی، به ویژه مجتمع های دارای واحدهای متعدد، ظرفیت جا به جایی در ساعات شروع و پایان روز اهمیت دارد. ساختمان اداری معمولا، حجم زیادی از سفرها ممکن است در ابتدای صبح، زمان ناهار و پایان ساعت کاری متمرکز شود؛ بنابراین، سرعت حرکت و توانایی پاسخ گویی به ترافیک مسافران باید متناسب با الگوی استفاده تعیین شود. در مراکز تجاری و هتل ها نیز پراکندگی تردد در طول روز و جا به جایی مداوم مراجعه کنندگان، بر طراحی سیستم آسانسور اثر می‌گذارد.
در نحوه انتخاب موتور آسانسور مناسب برای هر کاربری، بهتر است به جای انتخاب موتور صرفا بر اساس نوع ساختمان، نیاز واقعی جا به جایی بررسی شود. برای مثال، یک مجتمع مسکونی پرتراکم ممکن است به ظرفیت یا تعداد آسانسور بیشتری نیاز داشته باشد، درحالی که در یک ساختمان اداری کم ارتفاع، مدیریت زمان انتظار و توقف ها اهمیت بیشتری پیدا کند. در ساختمان های تجاری نیز بسته به حجم مراجعه کنندگان و تعداد طبقات، ممکن است استفاده از آسانسورهای سریع‌تر و یا چند آسانسور ضروری باشد. در نهایت، ظرفیت، سرعت و توان موتور باید بر اساس محاسبات ترافیک آسانسور و مشخصات فنی پروژه تعیین شوند. این عوامل موجب می شود عملکرد سیستم در ساعات شلوغ نیز پاسخ گوی نیاز کاربران باشد.
هنگام خرید، تنها به توان نامی یا قیمت موتور آسانسور اکتفا نکنید. ظرفیت و سرعت موتور باید با مشخصات آسانسور مطابقت داشته باشد و گشتاور، دور نامی، نوع سیستم محرکه و سازگاری با تابلو فرمان نیز بررسی شود. کیفیت ساخت، راندمان انرژی، میزان صدا و لرزش، شرایط نصب و دسترسی به قطعات یدکی از دیگر معیارهای مهم هستند. همچنین، پیش از خرید، مشخصات فنی درج‌شده در کاتالوگ را با نیازهای پروژه تطبیق دهید و شرایط گارانتی، خدمات پس از فروش و هزینه های نگهداری را بررسی کنید. در نحوه انتخاب موتور آسانسور مناسب، توجه به مجموع این معیارها کمک می کند از خرید موتوری با مشخصات نامتناسب و هزینه های پیش بینی نشده جلوگیری شود.
برای تهیه موتور آسانسور، مقایسه مشخصات فنی و قیمت مدل های مختلف از اهمیت زیادی برخوردار است. عمران مدرن بستری برای بررسی و تهیه تجهیزات ساختمانی است که امکان آشنایی با محصولات و مقایسه گزینه های موجود را فراهم می کند. پیش از انتخاب نهایی، بهتر است مشخصات فنی موتور پیشنهادی را با اطلاعات پروژه و نظر متخصص آسانسور تطبیق دهید. در این صورت محصول انتخاب شده از نظر ظرفیت، سرعت، توان و نوع سیستم محرکه با نیاز ساختمان هماهنگ است. در نهایت، نحوه انتخاب موتور آسانسور مناسب زمانی به تصمیمی مطمئن منجر می‌شود که علاوه بر قیمت خرید، عملکرد فنی، کیفیت محصول و خدمات پشتیبانی نیز در نظر گرفته شوند.
برای مطالعه بیشتر:
دیوار بتنی خود ایستا از انواع مدل های معروف و پرکاربرد از دیوارهای پیش ساخته…
بلوک هبلکس در ابعاد و ضخامت های متنوع تولید می شود تا بهترین مدل از…
بلوک لیکا به دلیل ساختار متخلخل، عملکرد بسیار خوبی در عایق حرارتی داشته و به…
عدم نیاز هبلکس به گچ و خاک یکی از مزایای مهم این مصالح در کاهش…
تفاوت انواع لوله بتنی از نظر ضخامت بدنه یا میزان پوشش بتن روی میلگرد، مطابق…
تمام انواع درب های آسانسور برای هر ساختمانی مناسب نیستند. ابعاد ورودی، فضای نصب، نوع…