استعلام قیمت
۰۲۱-۷۷۸۹۶۶۲۵
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

استانداردهای برق

استانداردهای برقی
استانداردهای برقي

کشورهای صنعتی برای طراحی نقشه های الکتریکی و انتخاب تجهیزات برق ساختمان برای کاربردهای مختلف، استانداردهای برق متفاوتی را تعریف کرده اند. بر روی تجهیزات الکتریکی ممکن است یک یا چند علامت استاندارد درج شده باشد که به معنای مورد تأیید بودن روش تولید و تست های انجام شده از نظر استانداردهای منطقه ای و جهانی است. برخی از مهم ترین و معتبرترین استانداردها در این زمینه عبارتند از استانداردهای  CSA ،GS ،UL ،NEC ،VDE ،DIN ،ANSI ،IEEE  و ISO. استاندارد برق IEC (استاندارد جهانی برق( از استانداردهای معتبر و مورد تأیید تمام کشورهای جهان است که به همراه  استاندارد برق DIN در  ایران کاربرد بیشتری دارند.

همچنین با توجه به روند جهانی هماهنگی در استانداردهای ملی و پذیرش هرچه بیشتر استانداردهای بین المللی، در شرایط حاضر، بیشترین تلاش کشورها صرف مشارکت فعال در مراحل تدوین استانداردهای بین المللی می شود.  در ادامه استانداردهای برق و نمادهای اختصاری آن ها مورد بررسی قرار گرفته است.

استاندارد ISO

مؤسسه بین الملل استاندارد (ISO-International standard association)، یک فدراسیون بین الملل متشکل از نهادهای ملی استاندارد است که وظیفه آن توسعه استانداردسازی و فعالیت های مرتبط به آن در جهان است. در واقع سازمان ISO در سطح وسیع به وضع استانداردهای کلی و جزئی برای هماهنگ کردن استانداردهای متفاوت جهانی، از جمله استانداردهای برق ، می پردازد. استانداردهای ایزو شامل دو نوع فنی و مدیریتی هستند.

استاندارد iso
استاندارد iso

استاندارد بین الملل IEC

سازمان  (IEC-International Electrotechnical Commission) یا کمیسیون بین المللی الکتروتکنیک که در سال ۱۹۰۶ تأسیس شده است. لازم به ذکر است که این سازمان از سازمان های وابسته به سازان بین الملل استاندارد ISO  است و وظیفه تدوین و انتشار استانداردهای بین المللی IEC در حوزه صنعت برق و اصول ساخت تجهیزات الکتریکی، روش نصب  و زمینه های مرتبط را بر عهده دارد. استاندارد IEC به عنوان پایه استانداردهای ملی و مبنای ارزیابی ، انطباق و گواهی محصولات برقی و الکترونیکی است که به منظور تسهیل تجارت بین المللی استفاده می شود. به همین دلیل اکثر استانداردهای ملی کشورهای مختلف در حال حاضر به طور فزاینده ای بر اساس و یا معادل با استانداردهای برق IEC تدوین می شوند.

استاندارد iec
استاندارد iec

لیست استانداردهای IEC مرتبط با تاسیسات الکتریکی

بر اساس بند ۱۳-۱-۱ مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان ویرایش ۱۳۹۵ استاندارد IEC ، یکی از مراجع اصلی در بحث نظارت و طراحی تاسیسات الکتریکی است. در حال حاضر، قواعد ایمنی استانداردهای سری  IEC60364، IEC61140، IEC60479 وIEC61201  پایه و اساس اکثر استانداردهای برق در دنیا می باشد. در جدول زیر به برخی از استانداردهای مرتبط IEC با تاسیسات برقی اشاره شده است.

عنوان استانداردشماره استاندارد
ولتاژهای استاندارد IECIEC 60038
اقدامات مستقیم در خصوص تجهیزات اندازه گیری الکترونیکی آنالوگ و لوازم جانبیمجموعهIEC 60051
ترانسفورماتورهای قدرت – کلیاتIEC 60076-1
ترانسفورماتورهای قدرت–قابلیت تحمل اتصال کوتاهIEC 60076-5
مبدل های نیمه هادی–الزامات عمومی و مبدل های با کموتاسیون خط–مشخصات نیازهای اساسیIEC 60146-1-1
رله های اندازه گیری و تجهیزات حفاظتی–الزمات مشترکIEC 60255-1
فیوزهای فشار ضعیف–الزامات عمومیIEC 60269-1
فیوزهای فشار ضعیف – الزامات تکمیلی فیوزها برای استفاده توسط افراد مجاز (عمدتا فیوزهای با کاربرد صنعتی) – نمونه هایی از سیستم های استاندارد شده فیوزهای A تا KIEC 60269-2
فیوزهای فشار قوی–فیوزهای محدودکننده جریانIEC 60282-1
کابل های برق – محاسبه مقادیر جریان نامی – معادلات مقادیر جریان نامی (۱۰۰% ضریب بار) و محاسبه تلفات – کلیاتIEC 60287-1-1
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–اصول بنیادی، ارزیابی ویژگی های کلی، تعاریفIEC 60364-1
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–حفاظت برای ایمنی–حفاظت در مقابل شوک الکتریکیIEC 60364-4-41
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–حفاظت برای ایمنی–حفاظت در مقابل اثرات حرارتیIEC 60364-4-42
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–حفاظت برای ایمنی–حفاظت در مقابل اضافه جریانIEC 60364-4-43
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–حفاظت برای ایمنی–حفاظت در مقابل اختلالات ولتاژ و اختلالات الکترومغناطیسیIEC 60364-4-44
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–انتخاب و نصب تجهیزات الکتریکی–قوانین کلیIEC 60364-5-51
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–انتخاب و نصب تجهیزات الکتریکی–سیستم های سیم کشیIEC 60364-5-52
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–انتخاب و نصب تجهیزات الکتریکی–جداسازی، کلیدزنی و کنترلIEC 60364-5-53
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–انتخاب و نصب تجهیزات الکتریکی–آرایش های زمین و هادی های حفاظتیIEC 60364-5-54
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–انتخاب و نصب تجهیزات الکتریکی–سایر تجهیزاتIEC 60364-5-55
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف – بازرسی۶۰۳۶۴-۶ IEC
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–مکان های حاوی حمام یا دوشIEC 60364-7-701
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–استخرهای شنا و فواره هاIEC 60364-7-702
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–اتاق ها و کابین های حاوی گرم کننده های سوناIEC 60364-7-703
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–تاسیسات ساخت و ساز و تخریبIEC 60364-7-704
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–مکان های کشاورزی و باغبانیIEC 60364-7-705
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–مکان فعالیت های با جابجایی محدودIEC 60364-7-706
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–پارک کاروان ها، پارک های تفریحی و مکان های مشابهIEC 60364-7-708
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–اسکله و مکانهای مشابهIEC 60364-7-709
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–اماکن پزشکیIEC 60364-7-710
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–نمایشگاهها و غرفه هاIEC 60364-7-711
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف – نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص – سیستم های تغذیه برق خورشیدی (PV)IEC 60364-7-712
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–مبلمانIEC 60364-7-713
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–تاسیسات روشنایی خارجیIEC 60364-7-714
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–تاسیسات روشنایی ولتاژ خیلی پایینIEC 60364-7-715
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–واحدهای موبایل و یا قابل حمل و نقلIEC 60364-7-717
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–امکانات همگانی و محل های کارIEC 60364-7-718
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–تاسیسات برق در کاروان ها و کاروان های موتوریIEC 60364-7-721
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندیهای تاسیسات یا مکان های خاص–عملیات بهره برداری یا تعمیر و نگهداری گذرگاه هاIEC 60364-7-729
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–تاسیسات الکتریکی موقت برای سازه ها، تجهیزات تفریحی و غرفه های محلات، پارک های تفریحی و سیرک هاIEC 60364-7-740
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–نیازمندی های تاسیسات یا مکان های خاص–کابل های حرارتی و سیستم های گرمایشی تعبیه شدهIEC 60364-7-753
تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف–بهره وری انرژیIEC 60364-8-1
اصول پایه ای و ایمنی برای رابط انسان و ماشین، نشانه گذاری و شناسایی–شناسایی ترمینال های هادی ها و انتهای هادی هاIEC 60446
اثرات جریان بر روی انسان ها و دام–جنبه های عمومیIEC 60479-1
اثرات جریان بر روی انسان ها و دام–جنبه های خاصIEC 60479-2
اثرات جریان بر روی انسان ها و دام–اثر جریان عبوری از بدن دامIEC 60479-3
درجه حفاظت محفظه ها (کد IP)IEC 60529
مشخصات لینک های فیوزی فشار قوی برای کاربردهای مدارهای موتوریIEC 60644
هماهنگی عایقی برای تجهیزات سیستم های فشار ضعیف–تمام طبقاتIEC 60664
ابعاد تابلوی فشار ضعیف و تابلوی فرمان. نصب استاندارد بر روی ریل ها برای پشتیبانی مکانیکی از تجهیزات الکتریکی در تاسیسات تابلو و تابلوی فرمانIEC 60715
محدودیت دمای اتصال کوتاه کابل های برق با ولتاژ نامی یک کیلوولت (Um=1.2 kV) و سه کیلوولت (Um=3.6 kV)IEC 60724
الزامات عمومی برای کلیدهای حفاظتی جریان باقیماندهIEC 60755
راهنمای کاربردی انتخاب لینک فیوزهای محدودکننده جریان ولتاژ بالا برای مدار ترانسفورماتورIEC 60787
تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – مقررات عمومیIEC 60947-1
تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – کلیدهاIEC 60947-2
تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – کلیدها، قطع کننده ها، کلید – قطع کننده ها و واحدهای ترکیبی با فیوزIEC 60947-3
تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – کنتاکتورها و راه اندازهای موتور – کنتاکتورهای الکترومکانیکی و راه اندازهای موتورIEC 60947-4-1
تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – تجهیزات با عملکرد چندگانه – تجهیزات کلید تبدیلIEC 60947-6-1
حفاظت در مقابل شوک های الکتریکی – جنبه های مشترک تاسیسات و تجهیزاتIEC 61140
استفاده از محدودیت های ولتاژ تماسی مرسوم – راهنمای کاربردیIEC 61201
مونتاژ تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – راهنمای مونتاژIEC / TR 61439-0
مونتاژ تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – مقررات عمومیIEC 61439-1
مونتاژ تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – قطعات تابلوی قدرت و تابلو فرمانIEC 61439-2
مونتاژ تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – تابلوهای توزیعی که توسط افراد عادی بهره برداری می شود (DBO)IEC 61439-3
مونتاژ تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – الزامات خاص برای قطعات سایت های ساخت و ساز (ACS)IEC 61439-4
مونتاژ تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – قطعات برای شبکه های توزیع عمومیIEC 61439-5
مونتاژ تابلو و تابلو فرمان فشار ضعیف – سیستم باس داکتIEC 61439-6
ایمنی برق در سیستم های توزیع فشار ضعیف تا ۱۰۰۰ ولتacو ۱۵۰۰ ولتdc – تجهیزات آزمایش، اندازه گیری یا پایش اقدامات حفاظتی – الزامات عمومیIEC 61557-1
  حفاظتی فشار ضعیف – برقگیر حفاظتی متصل به شبکه های مخابراتی و ارسال علائم – الزمات عملکرد و روش های آزمونIEC 61643-21
برقگیر حفاظتی فشار ضعیف – برقگیر حفاظتی متصل به شبکه های مخابراتی و ارسال علائم – انتخاب و اصول کاربردIEC 61643-22
تابلو و تابلو فرمان ولتاژ بالا – آزمایش های ترکیبیIEC 62271-101
تابلو و تابلو فرمان ولتاژ بالا – جداکننده های جریان متناوب و سکسیونرهای زمینIEC 62271-102
تابلو و تابلو فرمان ولتاژ بالا – کلید برای ولتاژهای نامی بالاتر از یک کیلوولت تا ۵۲ کیلوولتIEC 62271-103
تابلو و تابلو فرمان ولتاژ بالا – کلید – فیوز جریان متناوب ولتاژهای نامی بالاتر از یک کیلوولت تا ۵۲ کیلوولتIEC 62271-105
تابلو و تابلو فرمان ولتاژ بالا – تابلوی جریان متناوب تمام بسته فلزی (metal enclosed) و تابلوی فرمان برای ولتاژهای نامی بالاتر از یک کیلوولت تا ۵۲ کیلوولتIEC 62271-200
تابلو و تابلو فرمان ولتاژ بالا – پستهای پیش ساخته HV/LVIEC 62271-202
حفاظت در مقابل صاعقه – قسمت ۱: اصول کلیIEC 62305-1
حفاظت در مقابل صاعقه – قسمت ۲: مدیریت ریسکIEC 62305-2
حفاظت در مقابل صاعقه – قسمت ۳: آسیب فیزیکی به سازه ها و خطرات عمرIEC 62305-3
حفاظت در مقابل صاعقه – قسمت ۴: سیستم های برق و الکترونیک در سازه هاIEC 62305-4
جدول استانداردهای برق کشی IEC

استاندارد CE (اروپا)

استاندارد  (CE-Conformité Européenne) به معنای مورد قبول اروپا است. در واقع این استاندارد برق بیانگر تطابق محصول با مقررات و استاندارد در زمینه حفاظت مصرف کننده و محیط زیست اروپا می باشد. اعداد چهار رقمی در کنار علامت CE نشان دهنده شرکتی است که آزمایش های مورد نیاز برای ثبت گواهی را انجام داده است. در واقع این نشان بیانگر انطباق محصول با استانداردهای بهداشت، ایمنی و حفاظت از محیط زیست در اروپاست. مجوز استفاده از این علامت زمانی به سازندگان داده می شود که کلیه الزامات ابلاغ شده در استانداردهای برق مرتبط با محصول خود را رعایت کرده باشند. لازم به ذکر است که یک استاندادر چینی با نام مختصر CE نیز وجود دارد که توجه به فاصله دو حرف c و e می تواند به تشخیص استاندارد کمک کند. چرا که فاصله این دو حرف در استاندارد اروپایی بیشتر است.

استاندارد CE
استاندارد CE

استاندارد بین المللی IEEE

مؤسسه مهندسان برق و الکترونیک (IEEE-The Institute of Electrical and Electronics Engineer) از موسسات مهم استانداردهای برق در زمینه های مهندسی پزشکی، فناوری اطلاعات، مخابرات، حمل و نقل، نانو و غیره است.

استاندارد IEEE
استاندارد IEEE

استاندارد DIN

مؤسسه استاندارد آلمان،  (DIN-deutsches institute fure norming) دارای فعالیت وسیعی در زمینه نقشه کشی، ساخت، تولید، اندازه گیری و تست محصولات صنعتی است. نخستین مؤسسه استاندارد ایران در سال ۱۳۳۲ تأسیس شد که در سال ۱۳۶۰ به عضویت ISO درآمد. پیش از آن، ایران در زمینه نقشه کشی از استاندارد برق DIN استفاده می کرد. هم اکنون نیز در دفاتر طراحی و نقشه کشی بعضی از کارخانه ها از استانداردهای برق DIN استفاده می شود. در کشور ما در مواردی که استاندارد ISO پیشنهادی نداده باشد از استاندارد DIN پیروی می شود.

استاندارد DIN
استاندارد DIN

استاندارد ANSI

مؤسسه استاندارد ملی امریکا، (ANSI-American National Standard Institute)، سازمانی غیر دولتی است که  بر نحوه استانداردهایی که برای محصولات، خدمات، روند و سیستم ها صادر می شود نظارت می کند. این سازمان به عنوان نماینده امریکا در سازمان جهانی استاندارد برای تطبیق استاندادهای آمریکا با استانداردهای جهانی حضور دارد. با توجه به حوزه های فعالیتی آن می توان از آن برای استانداردهای برق نیز استفاده کرد. فعالیت مؤسسه ANSI در پنج زمینه است که عبارتند از:

  1. بخش استانداردهای سوخت زیستی ANSI یا (ANSI-BSP)
  2. بخش استانداردهای فناوری اطلاعات در بخش سلامت
  3. بخش استانداردهای امنیت داخلی  ANSI
  4. بخش استانداردهای نانوتکنولوژی  ANSI
  5. بخش جلوگیری از دزدی هویت و مدیریت استانداردهای تشخیص هویت
استاندارد ANSI
استاندارد ANSI

استاندارد NEC (آمریکا)

مقررات ملی برق، (NEC-National Electrical Code) یک سازمان ملی در آمریکا است که در زمینه حفاظت در برابر آتش در ارتباط با ایمنی تأسیسات الکتریکی فعالیت می کند. سیستم این نوع از استانداردهای برق ، غیر متریک بوده و پس از آزمایش و تست تجهیزات به صورت برچسب روی بدنه تجهیزات قرار می گیرد.

استاندارد NEC
استاندارد NEC

استاندارد VDE

انجمن برقT الکترونیک و فناوری اطلاعات، (VDE-verbrand der elektrotechnik)، یک سازمان بین المللی برای تجهیزات و محصولات برقی است که وظیفه تست و مطابقت با استانداردهای ساخت، ایمنی و صدور گواهینامه این محصولات را دارد. سازمان VDE تنها استانداردهای برق مرتبط با پروژه های الکتریکی را منتشر می کند. این استاندارد برق از نوع متریک بوده و به همین  دلیل در ایران کاربرد زیادی دارد. مهم ترین مقررات VDE در زمینه ایمنی در مهندسی برق مربوط به جریان و ولتاژ خطرناک و پنج قانون اساسی ایمنی است که در جدول زیر آمده است.

استاندارد VDE
استاندارد VDE
گروهسری استانداردموضوعشرح
۱DIN-VDE 00xx and 01xxاصول کلی/ سامانه های قدرتفرا استانداردها، مهندسی قدرت
۲DIN-VDE 02xxهادی های انرژیکابلها و خطوط الکتریکی
۳DIN-VDE 03xxمواد عایقالکترونیک، عایق ها و ابررساناها
۴‎ DIN-VDE 04xxاندازه گیری، کنترل، تنظیمسامانه های نظارت (حسگرهای آتش، حفاظت در برابر تشعشع و…)
۵DIN-VDE 05xxماشین ها، مبدل هاباتری ها و انباشتگرها، ماشین های الکتریکی
۶DIN-VDE 06xxمواد عایق، کلیدزنیتأسیسات برقی
۷DIN-VDE 07xxدستگاه ها و ابزارهای کاربردیایمنی وسایل خانگی، روشنایی و لامپها، تجهیزات پزشکی
۸مانند ‎ DIN-VDE 0800فناوری اطلاعات

برای مطالعه بیشتر:

برقکاری ساختمان

تابلو برق

لوله کشی برق ساختمان

فهرست سازندگان تابلو برق و تجهیزات الکتریکی

سیم کشی برق ساختمان

قرارداد تاسیسات برقی

قرارداد نظارت بر اجرای استاندارد تاسیسات برق کلیه اماکن

نقشه سیم کشی ساختمان

تابلو برق موقت

تابلو برق اضطراری (چنج اور)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

۴ نظر

  1. سلام از مطالب خوبتون درباره استانداردهای برق فوق العاده ممنونم خیلی جامع و مفید دو تا سوال داشتم ، اول ، چطوری میتونم مطالب رو در قالب pdf دانلود کنم واقعا بهشون نیاز دارم ؟ دوم ، مدل پریزهای برق که دو شاخه یا سه شاخه هستن جز استانداردهای برق هستش و باید در هر کشور مطابق قوانین و استاندارد های اون کشور حتما حتما رعایت بشه؟!

  2. خیلی ممنون به خاطر کاربردی بودن مطالبتون در ارتباط با استاندارد های برق .

  3. برای چه نوع کارهایی باید از این‌نوع استاندارد ها استفاده کرد

  4. سلام ولتاژ های مورد استفاده در کشورهای مختلف هم جز استانداردهای برق محسوب میشه؟؟؟