استاندارد دیوار چینی

دیوار چینی یکی از مراحل بسیار مهم و حساس در پروژه های عمرانی است که نقش کلیدی در ساخت بناهای مقاوم و ایمن دارد. در حقیقت دیوارها علاوه بر تفکیک فضای داخلی ساختمان، پایداری سازه در برابر نیروهای خارجی مانند زلزله را تضمین می کنند. از این رو رعایت استاندارد دیوار چینی و انجام این کار با توجه به اصول و ضوابط مشخص از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در ادامه به بررسی مهم ترین ضوابط دیوار چینی پرداخته ایم. دیوار چینی با متریال های مختلف قابل انجام است که در این میان بلوک های سیمانی با حداقل قیمت ۱۵,۰۰۰ تومان در نیم سال دوم ۱۴۰۴ به ازای هر عدد، به عنوان گزینه ای اقتصادی و مقرون به صرفه برای دیوار چینی شناخته می شوند.

آشنایی با ضوابط دیوار چینی در ایران

برای دیوار چینی استاندارد و اصولی در ایران، اصلی ‌ترین مراجع که ضوابط دیوار چینی را تعیین کرده اند، مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان و استاندارد 2800 طراحی ساختمان‌ ها در برابر زلزله هستند. این مقررات، چارچوبی برای انتخاب مصالح مجاز، طراحی دیوارها (باربر و غیرباربر)، ضخامت و کلاف‌ بندی، اتصال دیوار به سازه و پی ‌ریزی فراهم کرده اند. با رعایت ضوابط ایمنی، سازه ‌ای مقاوم در برابر زلزله اجرا خواهد شد.

ضوابط دیوار چینی ؛ مصالح مجاز

طبق استاندارد دیوار چینی رایج در کشور، نمی توان از هر متریال و بلوکی برای این کار استفاده کرد. بلکه مصالح خاصی برای دیوار چینی وجود دارند که کارفرمایان می توانند مطابق با نیازهای هر پروژه از یکی از این مصالح برای دیوار چینی استفاده کنند. شایان ذکر است مصالحی که برای دیوار چینی انتخاب می شوند، به طور مستقیم مقاومت، دوام، میزان عایق بودن و ایمنی سازه را تحت تاثیر قرار می دهند.

از این رو بایستی مصالح مطابق با استاندارد دیوار چینی انتخاب شوند. بر اساس استاندارد دیوار چینی رایج در ایران، مصالحی مانند بلوک سیمانی، بلوک سبک اتو کلاو شده (بلوک هبلکس / AAC)، آجر فشاری یا سفالی، بلوک سفالی یا آجری و بلوک لیکا مصالح رایج برای دیوار چینی استاندارد محسوب می شوند. در جدول زیر به بررسی رایج ترین مصالح در استاندارد دیوار چینی ایران پرداخته ایم.

مصالح	مزایا	معایب / محدودیت ‌ها
بلوک سیمانی	مقاومت بالا، مناسب برای دیوار باربر	وزن بالا، افزایش بار مرده ساختمان
لیکا	وزن سبک، نصب سریع، عایق نسبتاً خوب	مقاومت کمتر از بلوک سنگین، ضعف در برابر بار زیاد
بلوک اتوکلاو شده (AAC / هبلکس)	سبک بسیار، عایق حرارت و صدا، اجرای سریع	نیاز به مهارت و تخصص بالا در نصب، هزینه اولیه بالا
آجر فشاری / سفالی	دوام و استحکام نسبتاً خوب	وزن بالا، عایق حرارتی/صوتی ضعیف‌ تر

استاندارد دیوار چینی ؛ ضوابط تراز، ارتفاع و یکنواختی دیوار

یکی از مهم ترین نکاتی که در استاندارد دیوار چینی در نظر گرفته می شود؛ تراز، ارتفاع و یکنواختی دیوار است. رعایت تراز، یکنواختی در تمام طول دیوار را فراهم کرده و علاوه بر زیبایی و جذابیت ظاهری دیوار، کیفیت و پایداری آن را نیز افزایش می دهد.

همچنین در دیوار چینی استاندارد بایستی محدودیت های ارتفاع و طول دیوار نیز در نظر گرفته شوند. به طوری که در دیوارهای غیر سازه ای ارتفاع از کف نباید بیش از حدود ۳ تا ۳.۵ متر باشد و طول پیوسته دیوار نباید از چند برابر ضخامت آن (طبق ضابطه: حدود ۶ متر یا ۴۰ برابر ضخامت دیوار) تجاوز کند. این ضوابط تضمین می ‌کند که دیوار نه ‌تنها در ظاهر صاف و مرتب باشد؛ بلکه از نظر مقاومت، پایداری و اجرای اصولی نیز استاندارد بماند. سایر ضوابط تراز، ارتفاع و یکنواختی دیوار در استاندارد دیوار چینی به شرح زیر است.

• ضخامت اسمی دیوار باربر مسلح نباید کمتر از ۱۵۰ میلی ‌متر باشد.
• در صورت استفاده از واحد مجوف (آجر یا بلوک مجوف) در دیوار مسلح، ضخامت اسمی حداقل ۱۰۰ میلی ‌متر مجاز است (در صورت تأمین مقاومت و مشخصات لازم).
• دیوار باربر باید دارای کلاف ‌های قائم و افقی در بالا/پایین دیوار و اطراف بازشوها باشد تا انتقال بار به درستی انجام گیرد.
• قطر میلگرد طولی در دیوار بنایی مسلح نباید از یک هشتم ضخامت اسمی دیوار یا یک چهارم کوچک‌ ترین بعد حفره یا هسته مسلح تجاوز کند.
• در دیوار بنایی با مصالح مسلح، نسبت ضخامت به ارتفاع نباید کمتر از ۱.۱۵ باشد.

اتصال دیوار به سازه و تقاطع دیوارها در استاندارد دیوار چینی

اتصال دیوار به سازه و تقاطع دیوارها از جمله مواردی است که در استاندارد دیوار چینی تاکید بسیار زیادی بر روی آن شده است. این ضوابط مطابق با نوع و کاربرد دیوارها متفاوت بوده و به صورت تفکیک شده به شرح زیر است.

نوع دیوار / حالت	ضوابط اتصال و تقاطع / مهار به سازه / اجرا
دیوار باربر (سازه‌ ای / تحمل بار)	دیوار باید تا فونداسیون ادامه یابد و به‌ صورت شناور اجرا نشود. دیوار باید به کف، سقف یا سایر اجزای سازه (کلاف/دال/تیر) مهار شود. اطراف بازشوها (در/پنجره) باید با کلاف، نعل ‌درگاه یا میلگرد تقویت شود تا پایداری حفظ گردد. در سازه مسلح، دیوار باید با کلاف قائم یا افقی به سازه متصل باشد تا بار ثقلی و جانبی منتقل شود.
دیوار جدا کننده / تیغه داخلی (غیر باربر)	اگر تیغه تا زیر سقف امتداد دارد، باید اتصال مناسب به سقف یا سازه بالایی برقرار شود. لبه ‌های قائم تیغه نباید آزاد باشند. بلکه بایستی به دیوار باربر یا کلاف مناسب متصل شوند.
دیوار پیرامونی / نمای خارجی	اگر دیوار یا نمای خارجی به سازه متصل نیست، باید اتصالاتی وجود داشته باشد که توانایی انتقال نیروی جانبی (مثل زلزله) به سازه اصلی را داشته باشند. محل اتصال نمای بیرونی به سازه زیرکار باید به گونه ‌ای طراحی شود که از جدا شدن تحت اثر نیرو مقاومت داشته باشد.
تقاطع دیوارها (مثلاً دیوار باربر با تیغه داخلی)	اگر دیوار جداکننده بعد از اجرای دیوار اصلی ساخته شود، نباید به‌ صورت آزاد باقی بماند. بلکه بایستی اتصال مناسب با دیوار پایه یا سازه انجام شود. اتصال باید بگونه ‌ای باشد که در صورت تحرک سازه (مثل زلزله)، بار و تغییرات منتقل شوند؛ یعنی دیوارها به صورت مستقل عمل نکنند.

بررسی استانداردهای ایمنی در ضوابط دیوار چینی

مهم ترین استانداردهای ایمنی که در ضوابط دیوار چینی باید مورد توجه کارفرمایان، کارگران و تکنسین ها قرار گیرند به شرح زیر می باشند.

• برای دیوارهای باربر باید کلاف افقی (زیر دیوار و زیر سقف) اجرا شود؛ عرض کلاف کمتر از عرض دیوار یا ۲۵۰ میلی‌ متر نباشد و ارتفاع کلاف کمتر از دو سوم عرض دیوار یا ۲۵۰ میلی‌ متر نباشد.
• میلگردهای طولی در کلاف افقی باید آجدار با قطر حداقل ۱۰ میلی‌ متر باشند؛ اگر عرض کلاف بیش از ۳۵۰ میلی‌ متر باشد، تعداد میلگردها باید حداقل ۶ عدد باشد و فاصله بین میلگردهای مجاور بیش از ۲۵۰ میلی ‌متر نباشد.
• کلاف افقی نباید در هیچ نقطه منقطع باشد؛ عبور لوله یا دودکش با قطر بیش از یک ششم عرض کلاف داخل آن ممنوع است.
• اگر طول دیوار باربر بین دو کلاف قائم بیشتر از ۵ متر باشد، باید کلاف قائم (ستون بنا) به ‌طور منظم در فواصل کمتر از ۵ متر تعبیه شود.
• دیوار ساختمان بنایی به خصوص در مناطق لرزه خیز، باید به روش «بنایی مسلح» یا «بنایی با کلاف» اجرا گردد؛ اجرای بنایی غیرمسلح در این مناطق ممنوع یا با محدودیت همراه است.
• اتصالات بین دیوارها، دیوار با کلاف / سقف / کف باید به گونه ‌ای باشد که کل سازه به ‌صورت یکپارچه عمل کند؛ یعنی دیوارها و سازه اصلی ساختمان باید بارهای ثقلی و جانبی (مثل زلزله) را با یکدیگر تحمل کنند.
• در مصالح بنایی، واحدهای بنایی (آجر، بلوک و …) و ملات باید طبق استاندارد اجرا و کیفیت آن ها کنترل شود؛ یعنی استفاده از مصالح استاندارد و ملات مناسب الزامی است.

استاندارد دیوار چینی در خصوص عایق‌ بندی

عایق ‌بندی دیوارها نقش مهمی در آسایش ساکنین و دوام ساختمان دارد؛ از این رو انتخاب مصالح و روش مناسب می ‌تواند صداهای مزاحم و انتقال حرارت بین داخل و خارج بنا، را کاهش دهد و از نفوذ رطوبت جلوگیری کند. برای این منظور معمولاً از عایق‌ هایی مثل پشم ‌سنگ، فوم (پلی ‌یورتان، پلی ‌استایرن) یا مصالح چند ‌منظوره استفاده می‌ شود که هم عایق حرارتی و صوتی باشند و هم در برابر آب مقاوم ‌باشند. اجرای عایق ‌بندی باید به‌ گونه ‌ای باشد که لایه عایق پیوسته و بدون درز باشد. چرا که منافذ، ترک یا ضعف در لایه عایق باعث کاهش کارایی و افزایش نفوذ صدا، گرما یا رطوبت می ‌شود.

شایان ذکر است با عایق ‌بندی صحیح، مصرف انرژی برای گرمایش و سرمایش کاهش یافته، آسایش حرارتی و صوتی افزایش یافته و ریسک آسیب ساختمان در برابر رطوبت و نفوذ آب به دیوارها کاهش می ‌یابد. از این رو بهتر است عایق بندی دیوارها بر اساس اصول و ضوابط دیوار چینی انجام گیرد تا بهترین عملکرد را داشته باشد.

ملاحظات نمای دیوار و دوام در برابر شرایط محیطی

علاوه بر رعایت استاندارد دیوار چینی ، بایستی در انتهای کار ملاحظات لازم در برابر نمای دیوار و دوام در برابر شرایط محیطی نیز در نظر گرفته شوند تا دیوار بتواند ظاهر زیبا و دوام خود را برای سالیان سال حفظ کند. از این رو مطابق با استاندارد دیوار چینی ، نمای بیرونی ساختمان باید به ‌گونه ‌ای طراحی و اجرا شود که دیوار در برابر نفوذ رطوبت، باران و برف، تغییرات دما، باد، تابش آفتاب و سایر عوامل جوی مقاوم باشد. در این راستا استفاده از پوشش مناسب، وجود عایق رطوبتی و ساختار درست نما توصیه می شود تا رطوبت و تراکم آب وارد دیوار نشوند و از کپک، پوسیدگی یا آسیب مصالح جلوگیری شود. همچنین نما باید به صورت مستحکم به سازه متصل شود که در برابر نیروهای جانبی مانند باد و زلزله مقاومت کند و جدا نشود.

کنترل کیفیت اجرا و نظارت بر کار دیوار چینی

اجرای دیوار چینی باید تحت نظارت دقیق و با کنترل کیفیت مداوم انجام شود تا ساختار بنایی از نظر تراز، شاقولی، بندها، ملات و اتصالات مطابق ضوابط باقی بماند. کنترل شاقولی و افقی بودن رج ها، یکسانی ضخامت بندها، نوع و کیفیت مصالح و ملات، همپوشانی مناسب بین اجزای بنایی و اجرای صحیح نعل‌ درگاه و بازشوها ضروری است. از طرفی نظارت مستمر تضمین می ‌کند که دیوار، هم از نظر سازه ‌ای مقاوم باشد و هم در برابر رطوبت، دما و تغییرات محیطی دوام بیاورد. در نتیجه، کیفیت اجرای دیوار چینی نه تنها بر ایمنی و پایداری ساختمان تأثیر دارد، بلکه طول عمر سازه و آسایش ساکنین را نیز تضمین می ‌کند.

شما می توانید انواع مصالح و متریال مناسب برای دیوار چینی استاندارد را از مجموعه عمران مدرن تهیه کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر، استعلام قیمت و همچنین ثبت سفارش خود تنها کافی است تا با کارشناسان فروش این مجموعه تماس بگیرید.

برای مطالعه بیشتر: