بست رادیکالی

بست رادیکالی به عنوان یکی از اجزای کلیدی در اجرای دیوارهای غیرباربر اجرا شده با بلوک هبلکس، نقش مهمی در افزایش پایداری دیوار ایفا می کند. این المان فلزی با مهار نیروهای جانبی ناشی از زلزله و باد، از جداشدگی دیوار از اسکلت، ترک خوردگی های شدید و ریزش موضعی جلوگیری می کند. از طرف دیگر، طراحی بست رادیکالی بلوک هبلکس به گونه ای است که امکان جابجایی کنترل شده دیوار در داخل صفحه را فراهم کرده و مانع از تمرکز تنش در اتصالات می شود.

با گسترش دیوارچینی با مصالح سبک، بست رادیکالی هبلکس به عنوان راهکاری اجرایی، هم زمان دو نیاز مهم، شامل مهار خارج از صفحه و کاهش آسیب پذیری در تغییر شکل های سازه ای را پوشش می دهد. به همین دلیل، انتخاب صحیح نوع بست، کیفیت متریال و نحوه نصب آن، تأثیر مستقیم بر عملکرد دیوار در شرایط بحرانی دارد.

قیمت بست رادیکالی هبلکس

در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ قیمت هر عدد بست رادیکالی از حدود ۱۶,۰۰۰ تومان شروع می شود. بهترین روش برای برآورد دقیق قیمت بست رادیکالی هبلکس ، دریافت قیمت روز و مقایسه بر اساس جنس (گالوانیزه یا استنلس استیل)، ضخامت ورق، کیفیت خم کاری و نوع متعلقات اتصال (پیچ یا انکر) است. برای کسب اطلاعات بیشتر و استعلام قیمت به روز بست رادیکالی می توانید با کارشناسان عمران مدرن تماس بگیرید.

بست رادیکالی و اهمیت آن برای دیوار هبلکس

بست رادیکالی که در بازار گاهی با نام بست ارتجاعی نیز شناخته می شود، قطعه ای فلزی با فرم خمیده یا رادیکالی است که برای اتصال دیوار غیرباربر به اسکلت ساختمان استفاده می شود. هدف اصلی این بست، ایجاد یک اتصال مهارکننده اما غیرصلب است. یعنی دیوار را در برابر نیروهای خارج از صفحه نگه می دارد، اما اجازه می دهد سازه در زلزله تغییر شکل بدهد بدون اینکه دیوار قفل شود و ترک های مخرب ایجاد گردد.

در دیوارهای بلوک هبلکس، به دلیل وزن کم و رفتار نسبتاً ترد مصالح، اهمیت اتصال صحیح بالا است. اگر دیوار سبک به صورت صلب به ستون یا دیوار برشی متصل شود، در دریفت طبقات، نیروهای بزرگی به دیوار منتقل می شود و در نتیجه می تواند ترک مورب، جداشدگی لبه ها یا خردشدگی موضعی را سبب گردد. بست رادیکالی بلوک هبلکس دقیقاً برای کنترل همین موارد طراحی شده است.

عملکرد بست رادیکالی بلوک هبلکس

عملکرد این اتصال را می توان در دو محور خلاصه کرد:

• مهار نیروهای خارج از صفحه: نیروهایی مانند باد یا شتاب زلزله عمود بر دیوار، تمایل دارند دیوار را به سمت بیرون یا داخل هل دهند. بست رادیکالی با ایجاد اتصال مطمئن به اسکلت، از واژگونی یا ریزش خارج از صفحه جلوگیری می کند.
• امکان جابجایی داخل صفحه (انعطاف پذیری کنترل شده): در زلزله، قاب سازه ای تغییرشکل می دهد. اگر اتصال دیوار کاملاً صلب باشد، دیوار به عنوان مانع تغییرشکل عمل کرده و آسیب می بیند. بست رادیکالی با ماهیت لغزشی، اجازه می دهد دیوار تغییرشکل های کوچک و کنترل شده داشته باشد و از تمرکز تنش جلوگیری شود.

تفاوت بست رادیکالی هبلکس با وال پست های رایج

در پروژه ها، روش های مختلفی از جمله وال پست های قائم، افقی و روش های ترکیبی برای مهار دیوارهای غیرباربر وجود دارد. اما بست رادیکالی هبلکس معمولاً به عنوان راهکار تخصصی در دیوارچینی با بلوک هبلکس مطرح می شود. اجرای آن می تواند هم زمان با دیوارچینی انجام شود و نیاز به پروفیل های حجیم را کاهش دهد. از طرفی هدف آن فقط گیردار کردن دیوار نیست؛ بلکه کنترل حرکت دیوار در برابر تغییر شکل های سازه ای است.

همچنین در برخی از تیغه ها و دیوارهای سبک، راهکار اقتصادی تری نسبت به بعضی وال پست های سنگین محسوب می شود. نکته مهم این است که بست رادیکالی همیشه جایگزین همه چیز نیست. در دیوارهای بلند، دیوارهای با طول زیاد یا دیوارهای دارای بازشوهای بزرگ، ممکن است نیاز به ترکیب راهکارها (مانند وادارها، میلگرد بستر، کلاف افقی و …) وجود داشته باشد.

انواع بست رادیکالی بر اساس نحوه اجرا نسبت به ستون

بست های رادیکالی از نظر نحوه قرارگیری و اجرا در ارتباط با ستون یا عضو قائم سازه، معمولاً در دو رویکرد اجرایی دیده می شوند. بست رادیکالی کناری برای جلوگیری از ترک خوردگی در ناحیه اتصال دیوار به عضو قائم، کاربرد زیادی دارد. در این حالت، دیوار در مجاورت ستون یا دیوار برشی قرار دارد و بست ها در فاصله های منظم برای کنترل جداشدگی لبه دیوار نصب می شوند. در دیوارهای طولانی یا تیغه های با طول زیاد، استفاده از بست رادیکالی میانی می تواند به توزیع بهتر نیرو و کنترل تغییر مکان خارج از صفحه کمک کند.

انواع بست رادیکالی هبلکس بر اساس نوع اتصال

بر اساس نوع اتصال و میزان آزادی حرکت، بست ها را می توان به چند گروه اجرایی تقسیم کرد. در اتصال لغزشی (کشویی)، جزئیات به نحوی طراحی می شود که دیوار در داخل صفحه آزادی نسبی داشته باشد. این رویکرد در پروژه های لرزه خیز بسیار مهم است، چون هدف آن جلوگیری از قفل شدن دیوار در تغییر شکل قاب است. در اتصال انعطاف پذیر (ارتجاعی)، فرم بست با خمیدگی و رفتار ارتجاعی، بخشی از تغییر مکان را جذب می کند. علاوه بر این ها اتصال بست به عضو سازه ای می تواند با پیچ، بولت، انکر یا اتصال جوشی انجام شود. انتخاب روش اتصال باید بر اساس نوع سازه، ضوابط اجرایی و ظرفیت موردنیاز صورت گیرد.

انواع بست رادیکالی بلوک هبلکس بر اساس جنس مصالح

جنس بست، مخصوصاً در محیط های مرطوب یا خورنده، به طور مستقیم روی دوام و عملکرد آن اثر دارد. رایج ترین گزینه در پروژه های معمولی بست رادیکالی گالوانیزه است. پوشش گالوانیزه باعث افزایش مقاومت در برابر زنگ زدگی می شود و برای اکثر شرایط اقلیمی مناسب است. در مناطق مرطوب، صنعتی یا محیط های با ریسک خوردگی بالا، استنلس استیل گزینه مطمئن تری است. گرچه هزینه اولیه بالاتر است، اما در بلندمدت از نظر دوام و کاهش تعمیرات، می تواند توجیه پذیر باشد.

فرم های متفاوت بست رادیکالی

در بازار، بست رادیکالی هبلکس علاوه بر تقسیم بندی های اجرایی، از نظر فرم و شکل نیز در مدل های مختلفی عرضه می شود؛ از جمله بست رادیکالی دوطرفه که برای درگیری و مهار بهتر دیوار در نواحی مجاور اعضای قائم یا محل هایی که نیاز به اتصال قوی تر وجود دارد به کار می رود و بست رادیکالی هشتگیر که بیشتر در کنج ها و محل تقاطع دیوارها استفاده می شود تا کنترل بهتری روی اتصال های زاویه دار ایجاد کند. همچنین مدل های کنجی (L  شکل) برای گوشه ها، تقاطعی (T  شکل) برای اتصال تیغه به دیوار و نمونه های صلیبی یا چهارراه برای محل برخورد چند دیوار نیز رایج هستند و انتخاب آن ها معمولاً بر اساس هندسه دیوار، محل اتصال و جزئیات اجرایی پروژه انجام می شود.

کاربرد بست رادیکالی در ساختمان

در تیغه های داخلی که به اسکلت متصل می شوند، بست رادیکالی کمک می کند دیوار در زلزله آسیب کمتری ببیند و از ترک های وسیع جلوگیری شود. در نماها یا دیوارهای پیرامونی، مهار خارج از صفحه اهمیت بیشتری پیدا می کند. اجرای اصولی بست رادیکالی در این نواحی، ریسک ریزش و خطرات جانی را کاهش می دهد. از طرفی بازشوها محل تمرکز تنش هستند. استفاده از بست ها در مجاورت بازشو (همراه با جزئیات تقویتی مناسب) به کنترل ترک های گوشه بازشو کمک می کند. همچنین در دیوارهای با ارتفاع زیاد، معمولاً علاوه بر بست رادیکالی ، نیاز به تمهیدات دیگری مثل وادارهای افقی یا قائم یا تقویت های میانی مطرح می شود تا رفتار خارج از صفحه کنترل شود.

مشخصات فنی مهم در خرید بست رادیکالی بلوک هبلکس

برای خرید بست رادیکالی بلوک هبلکس باید به مشخصات فنی آن نیز توجه کرد. ضخامت ورق یکی از این ویژگی ها است. هرچه ضخامت و کیفیت فولاد مناسب تر باشد، تغییرشکل ناخواسته کمتر و ظرفیت مهار بهتر است. مورد دیگر کیفیت خمکاری و یکنواختی فرم است. فرم بست باید دقیق باشد تا در اجرا لق نزند و رفتار یکنواخت ایجاد کند. همچنین پوشش ضدخوردگی متناسب با اقلیم پروژه از اهمیت بالایی برخوردار است. کیفیت سوراخ کاری و محل اتصال نیز از دیگر موضوعات مهم است.

نکات اجرایی بست رادیکالی هبلکس

بست رادیکالی باید مطابق جزئیات فنی و نقشه اجرایی نصب شود. فاصله نصب بست ها معمولاً بر اساس ارتفاع دیوار، طول دیوار، وزن دیوار و سطح لرزه خیزی تعیین می شود. نصب کم تر از حد لازم، مهار خارج از صفحه را ضعیف می کند؛ نصب بیش از حد لازم، هزینه را بالا می برد و اگر اشتباه اجرا شود، حتی می تواند دیوار را بیش از اندازه مقید کند.

یکی از خطاهای رایج این است که فاصله های لازم بین دیوار و عضو سازه ای با ملات سخت پر شود. این کار اتصال را صلب می کند و احتمال ترک های مخرب را افزایش می دهد. در بسیاری از جزئیات اجرایی، استفاده از مصالح تراکم پذیر در نواحی مشخص توصیه می شود تا حرکت سازه به دیوار تحمیل نشود.

همچنین، بهترین کیفیت نصب معمولاً زمانی حاصل می شود که بست ها هم زمان با پیشرفت رج های دیوارچینی اجرا شوند. یعنی بست در جای درست قرار بگیرد و اتصال به عضو سازه ای با دسترسی مناسب انجام شود.

برای مطالعه بیشتر: