خاکبرداری در زمین شیب دار

خاکبرداری یکی از مراحل اساسی در پروژه های عمرانی است که پایه و اساس سازه ها را شکل می دهد. به همین دلیل از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده و با اصول و استانداردهای خاص به کمک تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی انجام می شود. فرایند خاک برداری را می توان به دو نوع خاکبرداری در زمین شیب دار و مسطح طبقه بندی کرد. خاکبرداری در زمین شیب دار به دلیل شرایط سخت تر، زمان بر و حساس تر است. به همین دلیل خاکبرداری در زمین شیب دار نیازمند برنامه‌ ریزی دقیق، ارزیابی مهندسی و استفاده از روش‌ ها و تجهیزات خاص است تا از بروز هرگونه حادثه احتمالی در طول عملیات پیشگیری گردد.

هزینه خاکبرداری در زمین شیب دار

در سال ۱۴۰۴، هزینه خاکبرداری هر متر مکعب زمین بین ۳۵۰,۰۰۰ تا ۴۵۰,۰۰۰ تومان برآورد می ‌شود. توجه داشته باشید که هزینه خاکبرداری در زمین شیب دار نسبت به زمین های مسطح بیشتر بوده و برآورد نهایی قیمت این کار با توجه به شرایط زمین، نوع خاک، شیب و دسترسی به محل پروژه تعیین می گردد. از طرف دیگر در اکثر پروژه های مربوط به خاکبرداری در زمین شیب دار  از سازه نگهبان برای پایدارسازی شیب و جلوگیری از ریزش خاک استفاده می شود که هزینه ‌های مربوط به این عملیات به مبلغ نهایی اضافه می ‌شود. شما می توانید برای برآورد دقیق هزینه خاکبرداری در زمین شیب ‌دار با کارشناسان مجموعه عمران مدرن تماس بگیرید.

مفهوم خاکبرداری در زمین شیب ‌دار

پیش از پرداختن به سایر موضوعات بهتر است تا با معنی و مفهوم خاکبرداری در زمین شیب دار آشنا شوید. اصطلاح خاکبرداری در پروژه های ساخت و ساز و عمرانی به معنای حذف خاک و سنگ از سطح زمین با هدف آماده ‌سازی آن جهت ساخت سازه‌ ها، فونداسیون ‌ها و سایر عملیات عمرانی است. هدف اصلی خاکبرداری در زمین شیب ‌دار ، ایجاد سطحی ایمن و مناسب برای اجرای سازه است؛ بدون آنکه خطر ریزش خاک، آسیب به تجهیزات و تأخیر در پروژه ایجاد شود.

تفاوت خاکبرداری در زمین شیب‌ دار و زمین مسطح

همانطور که در ابتدا هم به آن اشاره کردیم خاکبرداری در پروژه های ساخت و ساز و عمرانی به دو دسته کلی خاکبرداری در زمین شیب دار و خاکبرداری در زمین مسطح طبقه بندی می شود. با آن که هدف هر دو فرایند، یکسان است؛ اما عملیات اجرایی آن، تفاوت های اساسی و قابل توجه با یکدیگر دارند. در واقع خاکبرداری در زمین‌ شیب ‌دار و زمین‌ مسطح از نظر روش اجرا، تجهیزات مورد نیاز، میزان ریسک و هزینه‌ ها با یکدیگر تفاوت دارند.

معمولا عملیات خاکبرداری که در زمین های مسطح انجام می شود، ساده تر بوده و در مدت زمان کوتاه تری به اتمام می رسد. همچنین خطر و ریسک آن برای تجهیزات و سلامت تکنسین ها و افراد نیز کمتر است. این فرایند شامل حفاری مستقیم، جابجایی خاک و آماده‌ سازی سطح هموار برای اجرای سازه می ‌شود. ریسک ریزش خاک و لغزش زمین در این نوع زمین‌ ها کم است و نیاز به اقدامات اضافی مانند پایدارسازی معمولاً، محدود است. علاوه بر این، محاسبه حجم خاکبرداری و برنامه ‌ریزی ماشین ‌آلات نیز ساده ‌تر است.

در مقابل خاکبرداری در زمین شیب دار چالش های متعددی را برای مهندسین به همراه دارد؛ به خصوص اگر شیب زمین تند باشد. چرا که شیب زمین باعث افزایش ریسک لغزش خاک، فرسایش و ناپایداری می‌ شود و کنترل این موارد نیازمند اقدامات مهندسی اضافی مانند تراس‌ بندی، شیب‌ دهی کنترل ‌شده و اجرای سازه‌ های نگهبان موقت است. از طرف دیگر جابجایی خاک در زمین شیب ‌دار سخت ‌تر بوده و اغلب به ماشین ‌آلات خاص و برنامه ‌ریزی دقیق مراحل خاکبرداری نیاز دارد. در نهایت هزینه و زمان اجرای خاکبرداری در زمین‌ شیب ‌دار نیز معمولاً بیشتر از زمین‌ های مسطح است و عدم رعایت اصول فنی می ‌تواند موجب خسارت به سازه، تأخیر در پروژه و افزایش هزینه ‌ها شود.

چالش‌ ها و مشکلات خاکبرداری در زمین شیب ‌دار

خاکبرداری در زمین شیب دار چالش ها و محدودیت خاص خود را داشته و در بسیاری از پروژه ها مشکلات متعددی را برای مهندسین و کارفرمایان ایجاد می کند. از جمله مهم ترین چالش‌ ها و مشکلات خاکبرداری در زمین شیب ‌دار عبارت اند از:

• شیب تند زمین باعث افزایش ریسک لغزش و سقوط ناگهانی خاک می ‌شود و می ‌تواند ایمنی پرسنل و تجهیزات را تهدید کند.
• عدم پایدارسازی مناسب دیواره ‌های خاکبرداری می ‌تواند به ریزش ناگهانی خاک و آسیب به سازه‌ های مجاور منجر شود.
• زمین‌ های شیب ‌دار احتمال فرسایش خاک در اثر بارش باران یا رواناب ‌ها را افزایش می ‌دهند و باعث کاهش پایداری زمین می‌ شوند.
• دسترسی محدود به محل خاکبرداری باعث کندی عملیات، نیاز به تجهیزات خاص و افزایش زمان اجرای پروژه می ‌شود.
• استفاده نادرست یا غیرمهندسی از ماشین ‌آلات باعث آسیب دیدن تجهیزات، خطرات جانی برای کارگران و توقف کار می ‌شود.
• پیش ‌بینی نادرست حجم خاکبرداری یا شیب زمین می‌ تواند به افزایش هزینه‌ های پروژه و تغییرات غیرمنتظره در برنامه اجرایی منجر شود.
• شرایط نامطلوب آب و هوا مانند بارندگی شدید یا یخبندان ممکن است توقف عملیات خاکبرداری و تأخیر در اجرای پروژه را محتمل شود.
• برنامه ‌ریزی ضعیف مراحل خاکبرداری می ‌تواند به تأخیر طولانی در پروژه، کاهش کیفیت کار و افزایش ریسک ایمنی منتهی شود.

مراحل خاکبرداری در زمین شیب ‌دار

برای خاکبرداری در زمین شیب دار در ابتدا بایستی بازدید میدانی صورت گرفته و شرایط زمین بررسی شود. در این مرحله شیب، نوع خاک، میزان تراکم و شرایط آب ‌و هوایی مورد بررسی قرار می گیرند تا مطابق با آن ها، بهترین روش برای خاکبرداری در زمین شیب دار انتخاب شود. سپس نوبت به تهیه نقشه و برنامه ‌ریزی مراحل اجرایی می رسد. در این مرحله مهندسین بر اساس بررسی ‌های ژئوتکنیکی، نقشه خاکبرداری و ترتیب اجرای مراحل را طراحی می کنند تا خاکبرداری در زمین شیب دار به صورت ایمن و کنترل شده انجام گیرد.

پس از طراحی نقشه، نوبت به پایدارسازی شیب و آماده ‌سازی دیواره‌ ها می رسد. در اغلب فرایندهای مرتبط با خاکبرداری در زمین شیب دار لازم است تا شیب زمین با استفاده از روش هایی همچون تراس بندی یا سازه های نگهبان موقت یا دائمی، پایدار شوند تا از ریزش خاک جلوگیری گردد. پس از پایدار سازی شیب، ماشین‌ آلات خاکبرداری مانند بیل مکانیکی، لودر یا گریدر متناسب با شیب زمین و شرایط کارگاه مستقر و آماده می شوند. در ادامه نوبت به مرحله اصلی از خاکبرداری در زمین شیب دار می رسد. عملیات خاکبرداری به صورت مرحله ‌ای و با دقت انجام شده و از اعمال فشار بیش از حد به شیب جلوگیری می گردد تا ایمنی کار حفظ شود.

در ادامه خاک خارج ‌شده به نقاط مناسب منتقل و در محل پروژه به صورت کنترل ‌شده، دپو می شود تا باعث انسداد مسیر یا فشار اضافی بر شیب نشود. پس از اتمام خاکبرداری، سطح زمین بررسی شده و پس از تایید کارشناسان، برای اجرای سازه یا فونداسیون آماده می شود.

نکات ایمنی خاکبرداری در زمین شیب ‌دار

توجه به نکات ایمنی و خاکبرداری اصولی در زمین های شیب دار از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده و ضمن تضمین سلامت جانی کارکنان باعث جلوگیری از بروز هرگونه آسیب به تجهیزات و ماشین آلات می گردد. از جمله مهم ترین نکات ایمنی در هنگام خاکبرداری در زمین شیب دار که بایستی در نظر گرفته شوند عبارت اند از:

• قبل از شروع عملیات، شیب و نوع خاک زمین را به دقت بررسی کرده و نقاط پر خطر را شناسایی کنید.
• دیواره‌ های خاکبرداری را به کمک سازه‌ های نگهبان موقت یا تراس بندی پایدارسازی کرده و از ریزش خاک جلوگیری کنید.
• مسیرهای عبور و مرور کارگران و ماشین ‌آلات را کنترل کرده و راه‌ های ایمن برای دسترسی و جابجایی فراهم کنید.
• از ماشین‌ آلات و تجهیزات مناسب استفاده کرده و آن ‌ها را متناسب با شیب زمین و نوع خاک تنظیم کنید.
• عملیات خاکبرداری را مرحله ‌ای و کنترل ‌شده انجام داده و از اعمال فشار بیش از حد به شیب جلوگیری کنید.
• در شرایط آب‌ و هوایی نامساعد مانند بارندگی یا یخبندان، عملیات را متوقف کرده و ایمنی پرسنل و تجهیزات را حفظ کنید.
• تمامی کارکنان را به تجهیزات حفاظت فردی کامل شامل کلاه، دستکش و کفش ایمنی مجهز کنید.
• نظارت مستمر بر پروژه داشته باشید و هر گونه نشانه ناپایداری یا اشتباه اجرایی را سریعاً اصلاح کنید.

شما می توانید برای خاکبرداری در زمین شیب دار و زمین های مسطح با استفاده از بروزترین تجهیزات و ماشین آلات ها و مناسب ترین هزینه، با کارشناسان فروش مجموعه عمران مدرن تماس بگیرید.

برای مطالعه بیشتر: