برای جلوگیری از بریدن پیچ‌ها، جلوگیری از ترک خوردن قطعات یا نشتی در قسمت‌های حساسی مانند موتور خودرو، ابزارهای اندازه‌گیری تخصصی در بازار موجود هستند. یکی از این ابزارهای مهم که شاید کمتر با عملکرد دقیق آن آشنا باشید، زاویه‌سنج است. اگر برای شما هم این سوال پیش آمده که زاویه سنج ترکمتر چیست و چرا در کنار ابزارهای اعمال نیرو تا این حد ضروری و پرکاربرد است، در این راهنما آن را بررسی می‌کنیم.
زاویه سنج ترکمتر (Torque Angle Gauge) یک ابزار اندازه‌گیری دایره‌ای شکل است که صفحه مدرج آن بر اساس واحد درجه (از صفر تا ۳۶۰ درجه) نشانه‌گذاری شده است. این وسیله به تنهایی کاربرد مستقلی ندارد و همواره به عنوان یک رابط میان آچار ترکمتر و آچار بکس قرار می‌گیرد.
این ابزار به جای اندازه‌گیری نیروی وارد شده، میزان چرخش پیچ را پس از رسیدن به گشتاور اولیه اندازه‌گیری می‌کند. این قابلیت به مهندسان و تکنسین‌ها اجازه می‌دهد تا پیچ‌ها را با دقتی بالا و مطابق با دستورالعمل‌های سخت‌گیرانه کارخانه‌های سازنده سفت کنند.
در اتصالات بسیار حساس، تنها تکیه بر عدد گشتاور کافی نیست؛ زیرا عواملی مثل اصطکاک رزوه‌ها، وجود روغن، کثیفی یا زنگ‌زدگی می‌توانند عدد گشتاور را به اشتباه نشان دهند. در این حالت، برای رسیدن پیچ به نقطه تسلیم (Yield Point) یا بالاترین حد کشش الاستیک و ایمن، از روش چرخش زاویه‌ای استفاده می‌شود. دلایل اصلی اهمیت استفاده از زاویه سنج عبارتند از:
انتخاب آچار مناسب بستگی به نوع پروژه، میزان حساسیت قطعات و بودجه شما دارد. برای اینکه بدانیم بهترین ترکیب ابزاری با زاویه سنج ترکمتر چیست، باید با انواع آچارهای گشتاور که نیروی اولیه را تامین می‌کنند آشنا شویم. در ادامه به معرفی کاربردی‌ترین مدل‌هایی می‌پردازیم که می‌توانید همراه با زاویه‌سنج از آن‌ها استفاده نمایید.
مکانیزم کار این ترکمتر به این صورت است که پس از رسیدن به میزان گشتاوری که از قبل روی دسته تنظیم کرده‌اید، یک صدای کلیک یا تقه فیزیکی ایجاد می‌کند تا کاربر را از توقف اعمال نیرو آگاه سازد. به دلیل سادگی در استفاده، سرعت عمل بالا و دوام صنعتی، استفاده از ترکمتر تقه ای برای اکثر تعمیرگاه‌های خودرو و خطوط مونتاژ یک اولویت اساسی محسوب می‌شود.
اگر در پروژه خود به دنبال بالاترین سطح دقت ممکن هستید، این مدل بهترین انتخاب است. این آچارها دارای سنسورهای الکترونیکی بسیار حساس و پیشرفته‌ای هستند که میزان نیروی وارد شده را به صورت لحظه‌ای روی یک نمایشگر نشان می‌دهند. تهیه یک ترکمتر دیجیتال به دلیل داشتن آلارم‌های صوتی و هشدارهای نوری (روشن شدن چراغ‌های LED) در هنگام نزدیک شدن و رسیدن به حد مجاز، خطای انسانی تکنسین را به صفر می‌رساند.
در صنایع الکترونیک، تولید بردهای کامپیوتری، یا مونتاژ قطعات پلاستیکی و بسیار ظریف که نیاز به گشتاورهای بسیار پایین دارند، از این ابزار تخصصی استفاده می‌شود. ظاهر و طراحی آن شبیه به یک پیچ‌گوشتی معمولی است، اما با این تفاوت که مانع از هرز شدن رزوه‌ها و آسیب دیدن قطعات حساس در اثر اعمال فشار بیش از حد دست می‌گردد.
این مدل که در صنعت به آن آچار گشتاور رد کن نیز می‌گویند، دارای یک مکانیزم هرزگردی هوشمند است. عملکرد آن به این شکل است که به محض اینکه کاربر به گشتاور تنظیم شده برسد، ابزار اصطلاحا رد می‌کند و می‌لغزد. این ویژگی باعث جلوگیری قطعی از اعمال گشتاور بیش از حد مجاز شده و سلامت کامل قطعه کار را تضمین می‌نماید.
این ابزار دارای یک صفحه مدرج شبیه به ساعت بوده که یک عقربه نشانگر روی آن حرکت می‌کند. کاربرد اصلی مدل ساعتی برای واحدهای کنترل کیفی (QC) و مشاهده لحظه‌ای و پیوسته میزان گشتاور اعمال شده در حین سفت کردن پیچ است و دقت بسیار مناسبی برای کارهای حساس آزمایشگاهی و تحقیقاتی دارد.
در این مدل با اعمال نیرو و خم شدن جزئی میله اصلی الاستیک، شاهین یا همان عقربه روی عدد مشخص ثابت می‌ماند و تکنسین عدد را روی صفحه می‌خواند. ساختار ساده، اقتصادی بودن، استهلاک بسیار پایین و عدم نیاز به کالیبراسیون‌های مداوم، از ویژگی‌های مدل شاهینی به شمار می‌رود.
برای اینکه پیچ‌ها به درستی کشیده شوند و در نقطه تسلیم مهندسی شده خود قرار بگیرند، می‌توانید این مراحل را دنبال کنید:
ابتدا باید آچار ترکمتر خود را روی عدد گشتاور پایه‌ای که کارخانه سازنده خودرو یا قطعه تعیین کرده است، تنظیم کنید و پیچ مورد نظر را تا شنیدن صدای کلیک یا دیدن آلارم سفت نمایید.
در این مرحله زاویه‌سنج را بین آچار بکس و درایو ترکمتر نصب کنید. بازوی نگهدارنده (L شکل) دستگاه را به یک نقطه محکم و ثابت روی بلوک موتور تکیه دهید تا قاب زاویه‌سنج ثابت بماند. سپس طلق یا نشانگر زاویه‌سنج را چرخانده و دقیقا روی عدد صفر تنظیم کنید.
با استفاده از آچار، پیچ را با حرکتی یکنواخت و پیوسته بچرخانید تا عقربه زاویه‌سنج به عدد زاویه مورد نظر کمپانی سازنده برسد و در همان نقطه اعمال نیرو را متوقف کنید.
در نهایت، مهم‌ترین نکته برای تهیه ابزارهای اندازه‌گیری دقیق، کیفیت متریال ساخت، برند معتبر و داشتن گواهی کالیبراسیون استاندارد است. توصیه می‌شود سراغ فروشگاهی مانند تولزیاب بروید که به عنوان مرجع تخصصی تامین و عرضه انواع تجهیزات صنعتی، بهترین برندهای بازار را با تضمین اصالت و سلامت کالا ارائه می‌دهد.
برای مطالعه بیشتر:
دیوار پیش ساخته بتنی سنگین و دیوار خود ایستا دو نوع از دیوارهای پرکاربرد و…
وادار یکی از اجزای مورد استفاده برای مهار و پایدارسازی دیوارهای غیر سازه ای ساختمان…
نیوجرسی بتنی یا مفصلی ساده ؟ کدام را انتخاب کنیم؟ یکی از رایج ترین راه…
در انتخاب بلوک سیمانی برای دیوارهای داخلی ساختمان باید علاوه بر قیمت به ابعاد و…
جدول های بتنی یکی از عناصر کاربردی در شهرسازی، محوطه سازی و ساماندهی فضاهای شهری…
تعداد بلوک لیکا در هر پالت یکی از فاکتورهای مهمی است که در هنگام سفارش…