Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

نقشه سیم کشی ساختمان

نقشه سی کشی ساختمان
نقشه سیم کشي ساختمان

طراحی نقشه سیم کشی ساختمان اولین مرحله برای سیم کشی ساختمان است که متناسب با نوع ساختمان، نوع سیم کشی و تجهیزات مورد نظر تهیه می شود. نقشه سیم کشی ساختمان بایستی متناسب با تمامی اصول و استانداردهای سیم کشی ساختمان تهیه شود.

سیم کشی ساختمان بسته به نوع پروژه و کاربرد ساختمان به دو روش توکار و روکار انجام می شود. در سیم کشی روکار سیم ها برای حفظ زیبایی، نظم و امنیت از یک لوله برق مخصوص یا داکت برای پوشاندن سیم ها از روی گچ دیوار عبور داده می شوند. مزیت این روش سیم کشی سادگی در عیب یابی و دسترسی به سیم ها است. سیم کشی توکار روشی بسیار متداول و قابل اجرا برای انواع ساختمان های مسکونی، تجاری، اداری و غیره است. این روش به دلیل قابل رویت نبودن سیم ها نه تنها دارای ظرافت و زیبایی بوده بلکه امنیت بیشتری نیز نسبت به روش سیم کشی روکار دارد. سیم کشی توکار در دو حالت  انجام می شود.

در حالت اول از سیم های مخصوص مجهز به چندلایه عایق مستقیماً در زیر گچ استفاده می شود. در حالت دوم سیم ها از رون لوله های خرطومی و pvc عبور داده می شوند. معمولاً استفاده از لوله های برق میتواند امنیت و دسترسی بهتری برای عیب یابی برق ساختمان ایجاد کند. بنابراین با توجه به قرارگیری سیم ها در زیر گچ دیوار سیم کشی توکار در سه مرحله انجام می شود. مرحله اول در هنگام ساخت ساختمان، مرحله دوم بعد از کف کاری، کاشی کاری و سفیدکاری دیوار ها و مرحله سوم بعد از نقاشی و تمام کردن کف انجام می شود.

نقشه برق کشی ساختمان
نقشه سیم کشی ساختمان

 نقشه سیم کشی ساختمانی شامل بخش های مختلفی مانند سیستم های روشنایی و صوتی، سوکت های برق، تلفن، آنتن مرکزی، آیفون، فن کویل ها، اطفاء حریق، برق اضطراری و موتورخانه است که در مرحله اول متناسب با محل هر یک از آن ها ترسیم و سپس اجرا می شود.

انواع نقشه های برق

در نقشه کشی برق ساختمان آن چه که اهمیت دارد، اطلاعات نشان داده شده در هر نقشه است. نقشه ها متناسب با نوع تجهیزات و تاسیسات برقی در انواع مختلف شماتیک، گرافیکی و گزارشی تهیه می شوند. مدار های شماتیک در سیم کشی ساختمان کاربرد بیشتری دارند که در دو نوع تک قطبی و چند قطبی انجام می شود. نقشه شماتیک تک قطبی در دو نوع نقشه فنی و نقشه تاسیسات قابل تهیه است.

نقشه فنی تک قطبی

نقشه فنی سیم کشی ساختمان قسمت های مهم تجهیزات به کار رفته در مدار الکتریکی را نشان می دهد. این نوع از نقشه ها برای مدارهای سیم کشی کاربرد دارند .ترتیب قرار گرفتن قطعات و سیم ها اغلب به صورتی است که با تأسیسات دیگر هم خوانی داشته باشد و باعث اضافه بار نشود. در نقشه سیم کشی ساختمان اغلب موقعیت مکانی قطعات اهمیتی ندارد. هدف اصلی این نقشه ارائه یک دید کلی به بیننده، با استفاده از علائم اختصاری، درباره تاسیسات مورد نظر است که با استفاده از آن می توان تعداد و نوع مصرف کنندگان را مشخص کرد.

در اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ، ﻣﺴﻴﺮ ﺳﻴﻢ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻓﻘﻲ و ﻋﻤﻮدی و ﺗﻚ خطی رﺳﻢ ﺷﺪه و ﺗﻤﺎﻣﻲ اطلاعات ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻛﺎر ﺑﺪون اراﺋﻪ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻣﺪار و مشخصات تجهیزات، به ساده ترین صورت ممکن ارائه می شود. به طور کلی نقشه مدارات با استفاده از نقشه فنی تک خطی تهیه می شود.

نقشه سیم کشی ساختمان
نقشه فنی سیم کشی ساختمان

نقش تاسیسات تک قطبی

ﻧﻘﺸﻪ ﺗأﺳﻴﺴﺎت ﺑﺎ استفاده از ﻣﻘﻴﺎس ﻫﺎی معین شامل تمامی وﺳﺎﻳﻞ و ﺳﻴﻢ ﻫﺎ اﺳﺖ. اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ اﺳﺎس ﻛﺎر در ﻧﺼﺐ ﻗﻄﻌﺎت ﺑﺮﻗﻲ بوده که از آن ﻣﻲ ﺗﻮان اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ درﺑﺎره ﺟﻨﺲ ﺳﻴﻢ ﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ، تعداد رﺷﺘﻪ های سیم، قطر هادی، ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻧﺼﺐ و ﻧﻮع ﻣﺪارﻫﺎ ﺑﺪﺳﺖ آورد.

اجزای نقشه سیم کشی ساختمان

در   نقشه برق کشی ساختمان از اجزا مختلفی استفاده می شود که باید متناسب با استانداردهای موجود در مبحث ۱۳ مقررات ساختمان و نشریه ۱۱۰ باشد.

علائم نقشه سیم کشی ساختمان

در   نقشه سیم کشی ساختمان، برای نشان دادن هر وسیله یا عنصر برقى، از یک نشانه یا علامت اختصارى استفاده می شود. براى جلوگیری از تفسیرها و تعبیرهاى متفاوت از علامت یک وسیله برقی هنگام خواندن نقشه سیم کشی  باید کلیه علایم برقی استفاده شده از یک استاندارد پیروى کنند. برای این منظور، استانداردهایی توسط کمیته بین المللى الکتروتکنیک تهیه شده اســت که تمامی علایم ترسیمى باید با آن مطابقت داشته باشند.

مقررات ملی ساختمان (مبحث ۱۳) در انتخاب علائم نقشه کشی

  1. علائم ترسیمی مورد استفاده در نقشه کشی برق ساختمان باید متناسب با استاندارد IEC باشد.
  2. در کنار علایم هر تجهیز برقی باید مقدار توان مصرفی و سایر مشخصات مهم دســتگاه ذکر شود. برای این کار می توان از یک جدول علائم استفاده شود.

پلان های سیم کشی ساختمان

در طراحى نقشه سیم کشی ساختمان باید به نقشــه بخش های مختلف ساختمان با عنوان «پلان تجهیزات» توجه شود. چرا که نحوه قرارگیری تجهیزات و تاسیسات برقی در این پلان ها مشخص می شود و این امر در برق رسانى به آن ها بســیار اهمیت دارد. به عنوان مثال محل قرارگیرى کمد دیوارى، روشــویى، توالت، دوش حمام، تخت خواب، اجاق گاز، سینک ظرفشویى و ماشین لباسشویى، همچنین شرایط محل ها از قبیل خشک یا نمناک بودن، نقش مهمى در محل قرارگیرى تجهیزات الکتریکى دارد. از آن جایى که ترسیم تمام مســیرهاى سیم کشى از قبیل روشــنایى، پریزهاى برق، تلفــن و آنتن بر روى یک پلان باعث شلوغى و اشتباه در نقشه خوانى می شود، هر یک از سیم کشى ها بر روى یک پلان جداگانه ترسیم می شود.

پلان روشنایی

مواردی که باید در طراحی روشنایی مشخص و در نظر گرفته شود، مواردی مانند جانمایی چراغ ها و تعداد و نوع لامپ ها است که باید با نوع کاربری،شکل و ابعاد فضا و الزاماتی نظیر شدت روشنایی، تیرگی و … هم خوانی داشته باشند. پس از مشخص شدن محل تجهیزات در پلان روشنایی در طراحی نقشه سیم کشی ساختمان ارتباط این تجهیزات با هم و با تابلوى تقسیم تعیین می شود.

نقشه کشی برق ساختمان با اتوکد
نقشه روشنایی برق ساختمان

علاوه بر آن از جمله نکات مهم در طراحی پلان روشنایی در نقشه برق کشی ساختمان توجه به چیدمان چراغ ها و کلیدها است. برای چیدمان چراغ ها قرارگیری یک چراغ در وسط سقف می تواند انتخاب مناسبی باشد. محل قرار گیری چراغ در سقف با استفاده از رسم قطر متناسب با ابعاد اتاق انجام می شود. علاوه بر چیدمان چراغ توجه به شدت روشنایی فضا نیز بسیار اهمیت دارد که بر اساس جدول زیر هر فضا دارای شدت روشنایی مخصوص است. محل قرارگیری کلید برق باید به گونه ای باشد که پشت درب ورودی و یا تجهیزات مورد استفاده در فضا قرار نگیرند.

 انتخاب جریان نامی کلید، نوع و محل نصب آن براساس کابرد و محل استفاده صورت می گیرد. به طور مثال از کلید تک پل معمولی برای جریان ۲۰ آمپر در مدار روشنایی پارکینگ نمی توان استفاده کرد. نوع فضا و کاربرد آن از دیگر نکات تعیین کننده در طراحی پلان روشنایی است. چرا که برای مثال استفاده از لوستر در فضاهای اداری انتخاب مناسبی نبوده و استفاده از چراغ های سقفی فلئورسنت بهتر است.

محدودیت مدارهایی که تنها یک فضا را تغذیه می کنند بر اساس میزان آمپر فیدر و سایر مشخصات فنی مدار بستگی دارد. در این محاسبات در نظر گرفتن ضریب هم جواری و ضریب کاهش دمای محیط برای کلیدهای مینیاتوری الزامی است. لازم به ذکر است که حداقل فیدر مجاز مدار روشنایی فیدر ۱۰ آمپر است. همچنین در نظر گرفتن و توجه به افت ولتاژ مجاز مخصوصاً در طراحی روشنایی فضاهای بزرگ مثل فضای باز یک مجموعه، پارکینگ مجتمع ها و راه پله ساختمان های مرتفع بسیار حائز اهمیت است.

محلشدت روشنایی (برحسب لوکس)
اتاق نشیمن و پذیرایی۲۰۰
اتاق۵۰۰
آشپزخانه۲۰۰
اتاق خواب۱۰۰
حمام۱۰۰
راهرو۱۵۰
شدت روشنایی مجاز فضاهای مختلف ساختمان

پلان پریز برق ساختمان

 استفاده از پلان معماری به منظور ترسیم نقشه برق ساختمان بسیار کاربردی است. در واقع در طراحی نقشه سیم کشی ساختمان با مشخص شدن پلان پریزها جای قرارگیری تجهیزاتی هم چون یخچال، اتو، ماشین لباس شویی و غیره معلوم می شود. سپس ارتباط پریزها را با هم و پس از آن با تابلوی تقسیم برق تعیین می شود. جانمایی پریزها در مکان هایی مانند آشپزخانه که محل قرارگیری تجهیزات مانند سینک ظرف شویی، یخچال، ماشین لباس شویی و اجاق گاز است بسیار حائز اهمیت خواهد بود. ادرس محل تغذیه مدار پریز در نقشــه توسط یک پیکان در ابتداى مدار هر پریز مشــخص می شود. این آدرس باید با شــماره خروجى دیاگرام تابلو تقســیم مطابقت داشته باشد.

نقشه سیم کشی برق ساختمان
پلان پریز برق ساختمان

مقررات ملی ساختمان (مبحث ۱۳) در طراحی پلان پریز برق

  1. هــر مدار پریز نباید بیش از ۱۲ پریز مربوط به مصارف عمومى (غیرمشخص) را تغذیه کند.
  2. کلیه پریزهای ســه فــاز و تکفاز، باید به هادى حفاظتى (ســیم ارت) مجهز باشــند.
  3. توجه به درجه حفاظت (IP) تجهیزات در مکان های مرطوب مانند دستشویی، تراس پارکینگ، حیاط و … حائز اهمیت است. در این مکان ها باید نوع پریز ارت دار و دردار باشد.
  4. حداکثر افت ولتاژ مجاز از تابلو توزیع اصلی برق ساختمان تا آخرین پریز هر خط، ۵ درصد است.

ارتفاع نصب پریزهای برق ساختمان بایستی براساس جدول زیر باشد. همچنین ارتفاع نصب پریز تلویزیون هایی که در ساختمان های اداری، تجاری، غیر مسکونی (لابی) قرار می گیرند، با ارتفاع پریزهای برق تطابق دارد. لازم به ذکر است حداقل ارتفاع مجاز از کف برای نصب پریز برق ۳۰ سانتی متر است. بنابراین در ارتفاع بیش از ۳۰ سانتی متر هم مثلاً در ۱۱۰ سانتی متر در صورت لزوم، امکان نصب پریز وجود دارد.

محل نصبارتفاع نصب
پریز برق اتاق و سالن۳۰-۴۰ سانتی متر
پریز برق آشپزخانه۱۱۰-۱۲۰ سانتی متر
پریز برق از روی کابینت۲۰-۳۰ سانتی متر
پریز برق حمام از کف۱۱۰-۱۲۰ سانتی متر
پریز تلفن و آنتن۳۰-۴۰ سانتی متر
پریز پارکینگ و حیاط۱۱۰-۱۲۰ سانتی متر
ارتفاع استاندارد پریز برق

پلان پریز تلفن و آنتن

پــلان پریز تلفــن جزء سیســتم هاى جریــان ضعیف در ساختمان محسوب می شود. پریزهــاى تلفــن در مکان هایــى کــه پریز بــرق در نظر گرفته شــده اســت، قرار می گیرند. معمولاً یکى از پریزهاى تلفن نیز در نزدیکى پیش خوان آشپزخانه در نظر گرفته می شود. پریز آنتن نیز در پلان پریز تلفن ترسیم می شود. با توجه به محل هاى مناســب قرارگیرى تلویزیون در پذیرایى، محل نصب پریز آنتن تعیین می گردد.

مدار پریز تلفن در طراحی نقشه سیم کشی ساختمان در هر طبقه به جعبه تقســیم (TB) قرار گرفته در راه پله همان طبقه، وصل می شود. جعبه تقسیم هر طبقه به جعبه تقســیم طبقه زیرین خود و در نهایت جعبه تقســیم طبقه اول به جعبه تقســیم ترمینال اصلى  (MTB) متصل می شوند. در ساختمان هاى مســکونى، جعبه تقسیم  در طبقه همکف ســاختمان نزدیک به ترمینال (MTB) در ورودى اصلى و در ســمتى که به راه پله ها نزدیک تر اســت قرار می گیرد. تا ارتباط بین آن و جعبه تقســیم طبقات (TB) به سهولت انجام پذیرد.

اصول سیم کشی تلفن
پلان پریز تلفن و آنتن

نقشه سیم کشی انواع تابلو برق

انرژى الکتریکى از طریق کابل توســط شــرکت برق به داخل تابلوى اصلى ســاختمان مسکونى (تابلوى کنتور) آورده می شود. امروزه براى توزیع برق ورودى بین طبقات و واحدهاى مختلــف  معمولاً از تابلوهاى تقســیم و تابلوهاى اشــتراکى استفاده می شــود. نقشــه شماتیک همه تابلوهاى ساختمان مشابه یکدیگر است به طوری که از یک ســمت برق  توسط کابل وارد آن می شــود و از سمت دیگر، چند خط به عنوان خروجى تابلو مشخص می شوند. ضرورى اســت در نمــودار کل تابلوهــا و در محل ورودى و خروجى آن ها از تجهیزات حفاظتى مناسب استفاده شود.

نقشه سیم کشی تابلو برق اصلی

 در طراحی نقشه سیم کشی تابلو برق تناسب بین فیدر اصلی تابلو با مقدار مصرف مشخص شده از طریق محاسبات تعیین آمپراژ و قوانین مربوط به آن، در محل ساختمان باید رعایت شود. متناسب با تعداد طبقات و نوع کنتور آن ها که معمولا ۲۵ آمپر تک فاز است و تعداد کنتورهای مشاع ۲۵ آمپری، کلیدهای اتوماتیک و فیوزها مشخص می شوند. برای مثال در صورتی که ساختمان مسکونی ۴ تا ۶ واحد با کنتور ۲۵ آمپر تک فاز و یک کنتور مشاعات ۲۵ آمپر سه فاز باشد، آن گاه در ورودی تابلو یک کلید اتوماتیک ۶۳ آمپر یا یک کلید فیوز ۶۳ آمپر در پایه فیوز مناسب نصب می شود.

نقشه برق کشی
نقشه تابلو برق اصلی

بـرق ورودى تابلو اصلی توسط کابل ۱۰*۳+۱*۶ میلی متر مربع تامین می شود. این کابل داراى سه هادى با سطح مقطع ۱۰ میلى متر مربع (سیم هاى سه فاز) و یک هادى با سطح مقطع ۶ میلی متر (سیم نول) است. نوع جریان نیز متناوب و با فرکانس ۵۰ هرتز است.

نقشه سیم کشی تابلو مشاعات

بعضى مصارف مانند روشنایى راه پله ها و پارکینگ، آیفون، آنتن مرکزى، آسانسور، شــوفاژ و تهویه  مطبوع جزء مصارف عمومى است و بین همه ساکنین یک آپارتمان مشترک هستند.  به همین منظور، براى این گونه مصارف تابلوى جداگانه مشاعات در نظر گرفته می شود. محل نصب این تابلو در دیوار راه پله یا پیلوت ساختمان است.

برق ورودى این تابلو، توسط یک کابل ۳ ســیم تامین می شود که یک سیم آن براى فاز، یکى براى نول و دیگرى براى هادى حفاظتى (ارت) ) است. این تابلو توســط یک سیم با ســطح مقطع ۱۶ میلی متر مربع به سیستم زمین متصل می شود و داراى ۱۰ خط یا مــدار خروجى با فیوزهاى ۶ ، ۱۰ و۱۶ آمپر اســت. در این نقشــه اندازه سیم ها نیز مشــخص شده اســت. یک یا چند خط نیز به صورت رزرو (space) در تابلو پیش بینى شــده اســت، تا در موقع خرابى یکى از خطوط یا اضافه شدن مصرف کننده، استفاده شود. دو دسته مدار در تابلو مشاعات اصلی وجود دارد که یک دسته با کلید حفاظت از نشتی جریان (محافظ جان) و دسته دیگر بدون کلید محافظ جان است.

پلان برق کشی ساختمان
نقشه تابلو برق مشاعات

   مدارهایی که به کلید محافظ جان نیاز دارند و در دسته اول هستند، عبارتند از: مدارهای روشنایی، پریز، آیفون، آسانسور، پمپ آب رسانی و … . دسته دوم مدار پمپ های آتش نشانی، آب افشان، فن فشار مثبت و کلیه تجهیزات مرتبط با سیستم اعلام حریق هستند که نیازی به کلید محافظ جان ندارند.

نقشه تابلو تقسیم واحدها

در یک واحد مسکونى تغذیه تمامی مدارهاى روشنایى، پریزها و سایر مصارف تابلویى از تابلو تقسیم واحدها انجام می شود. محل مناســب بــراى نصب ایــن تابلــو در نقشه سیم کشی ساختمان، ورودى آپارتمان یا آشــپزخانه اســت. تابلو تقسیم را با حروف DP نشان داده می شود و در پلان پریز برق ترسیم می شود. در آدرس دهى به این تابلو از دو عدد در کنار حروف اســتفاده می شــود کــه اولین عــدد شــماره تابلوى آپارتمان و دومین عدد شماره خروجى تابلو تقسیم در نقشه سیم کشی ساختمان است. به عبارت دیگر ســیم هاى خروجى مربوط به یکى از فیوزهاى مینیاتورى است که به آن قسمت از مدار روشنایى خواســته شده برق می دهد.

نقشه لوله گذاری برق ساختمان
نقشه سیم کشی جعبه تقسیم

هزینه طراحی نقشه سیم کشی ساختمان

هزینه طراحی سیم کشی ساختمان به نوع ساختمان اداری، تجاری و مسکونی و کاربرد فضاهای مختلف آن وابسته است که توسط برقکار مجرب انجام می شود.

برای مطالعه بیشتر:

برقکاری ساختمان

تابلو برق

لوله کشی برق ساختمان

قرارداد تاسیسات برقی

استانداردهای برق

فهرست سازندگان تابلو برق و تجهیزات الکتریکی

سیم کشی برق ساختمان

قرارداد نظارت بر اجرای استاندارد تاسیسات برق کلیه اماکن

۴ نظر

  1. سلام نقشه سیم کشی هر ساختمانی باید با توجه به استانداردهای نقشه کشی ساختمان که از قبل تعیین شده هستن و اکثرا هم ثابته انجام بشه اما بنده بسیار دیدم که خیلی از این اصول رعایت نمیشن مثلا در مورد همین پریز های ساختمان که باید ارتفاع نصب پریزهای برق در یه قالب معین باشه ولی خیلی جاها دیدم که بالاتر و حتی پایین تر از این حد هم کار شده اگر همچین چیزی باشه چطور نقشه تایید میخوره؟؟

  2. نقشه ی سیم کشی ساختمان توسط چه کسی طراحی میشه؟ امکان دخالت سلیقه ی شخصی وجود داره؟

  3. تیمی رو می‌شناسید که توی مشهد کار نقشه سیم کشی رو انجام بده

  4. سلام همه نقشه های سیم کشی ساختمان رو یه نفر انجام میده یا همون طوری که دسته بندی داره طراحی هر نقشه با یک نفره یعنی به صورت تیمیه؟؟؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Buttonاستعلام قیمت